برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

عناوین یادداشت‌ها

  • هوش، رای و خرد در شاهنامه. پنج‌شنبه 25 تیر 1405 12:12
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** هوش، رای و خرد در شاهنامه. *** شاهنامه ایفاگر نقش و نمایاننده ی یگانه و بی بدیل "هوش و رای و خرد" ست: واژه های به هم پیوسته ی رای، تدبیر، شور و مشاوره، شایسته سالاری و هم افزایی در جای جای شاهنامه ی کوه پیکر حکیم فردوسی خرد پیشه، موج می زند. فردوسی، در باب مردم(نوع بشر)...
  • (203) - مترادفِ اصطلاحِ "پهلوان زنده را عشق ست" در شاهنامه فردوسی یکشنبه 21 تیر 1405 00:10
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** (203) - مترادفِ اصطلاحِ " پهلوان زنده را عشق ست " در شاهنامه فردوسی *** بدو گفت بیژن که ای پهلوان/خردمند و بیدار و روشن روان- کنون یار باید که زندست مرد/ نه آنگه کجا زو برآرند گرد - چو گستهم شد کشته در کارزار/سرآمد برو روز و برگشت کار- کجا سود دارد مر او را سپاه/کنون دار گر...
  • پیامد نا بهنگام جفت جویی اسبان در شاهنامه. یکشنبه 21 تیر 1405 00:01
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** پیامد نا بهنگام جفت جویی اسبان در شاهنامه. *** جفت جویی نا بهنگام اسب گستهم ناشی از "شنیدن بوی اسب لهاک": گستهم، بر سر دو خفته (لهاک و فرشید ورد) در خواب خوش می رسد: برآمد چو شب تیره شد ماهتاب/دو غمگین سر اندر نهاده بخواب رسید اندران جایگه گستهم/که بودند یاران توران بهم-...
  • ساماندهی و آرایش نظامی دادن گودرز به سپاه ایران دوشنبه 8 تیر 1405 00:42
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** ساماندهی و آرایش نظامی دادن گودرز به سپاه ایران *** صف اول پیاده نظام با گرزداران و نیزه داران: پیاده که اندر خور کارزار/بفرمود تا پیش روی سوار- صفی بر کشیدند نیزه وران/ابا گرزداران و کنداوران- همیدون پیاده بسی نیزه دار/چه با ترکش و تیر و جوشن گذار- کمانها فگنده بباز و درون/همی از...
  • ترفند های جنگی در شاهنامه فردوسی – بخش ۱۸ - ترفند نمایش گریختن از دست حریف و روی برگاشتن از میدان نبرد، در شاهنامه. دوشنبه 8 تیر 1405 00:09
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** ترفند های جنگی در شاهنامه فردوسی – بخش ۱۸ - تاکتیک جنگی یا ترفند نمایش گریختن از دست حریف و روی برگاشتن از میدان نبرد، در شاهنامه. *** در شاهنامه، پهلوانان سالمند طراح، تدوینگر ِ ستاد جنگ و"استراتژیست"عملیات رزم و گُردان و پهلوانان جوان، مرد عملیات "تاکتیکی" جنگ و...
  • چالش ِ"کم بودن یا کم شدن ِ نام" یا " گم بودن یا گم شدنِ نام"؟ یکشنبه 7 تیر 1405 15:42
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش ِ"کم بودن یا کم شدن ِ نام" یا " گم بودن یا گم شدنِ نام"؟ *** وجه غالبِ جایگاه تحقیر آمیز و سرزنش آلودِ "گم بودن" و "گم گشتنِ" نام، نسبت به "کم بودن یا کم شدنِ" نام در شاهنامه *** کزین کشتگان جان ما بیغمست/روان سیاوش زین خرمست اگر...
  • چالش شماره (407): ندانم بگیتی جز او هیچ کس یا نه دانش پژوهست و نه مهرِ کس یا نه دانش پژوهد نه مردی، ز کس چهارشنبه 3 تیر 1405 13:55
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (407): 7888 - همه مهر پروردگارست و بس ندانم بگیتی جز او هیچ کس ۲۵۱۲ – همه مهرِ پروردگارست و بس نه دانش پژوهست و نه مهرِ کس – خالقی ۳۷۸۷ – همه مهر پروردگار است و بس! نه دانش پژوهد نه مردی، ز کس. – کزازی * پرسش: ندانم بگیتی جز او هیچ کس یا نه دانش پژوهست و نه مهرِ کس یا نه...
  • چالش شماره (406): مدار از تن خویش هرگز سپاس یا مدار از تن خویش هرگز هراس چهارشنبه 3 تیر 1405 13:54
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (406): 7887 - که تو نیک بختی و یزدان شناس مدار از تن خویش هرگز سپاس ۲۵۱۴ – که تو نیک بختی و یزدان شناس مدار از تن خویش هرگز هراس – خالقی ۳۷۸۹ – که: تو نیکبختی ز یزدان شناس، مدار از تنِ خویش هرگز سپاس، – کزازی * پرسش: مدار از تن خویش هرگز سپاس یا مدار از تن خویش هرگز هراس *...
  • چالش شماره (405): کجا رفته بودی به دشت نبرد؟ یا کجا رفته بودی ز دشت نبرد چهارشنبه 3 تیر 1405 13:53
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (405): 7862 - بپرسید و گفتش که ای شیر مرد کجا رفته بودی ز دشت نبرد ۲۴۸۷ – بپرسید و گفتش که ای شیر مرد کجا رفته بودی به دشت نبرد؟ – خالقی ۳۷۶۲ – بپرسید و گفتش که: ای شیر مرد! کجا رفته بودی، به دشتِ نبرد؟ – کزازی * پرسش: کجا رفته بودی به دشت نبرد؟ یا کجا رفته بودی ز دشت نبرد...
  • چالش شماره (404): سه اسب و سه کُشته برو بسته زار یا سه اسب و دو کشته برو بسته زار چهارشنبه 3 تیر 1405 13:51
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (404): 7854 - سه اسب و دو کشته برو بسته زار همی بینم از دور با یک سوار ۲۴۷۹ – سه اسب و سه کُشته برو بسته زار همی بینم از دور با یک سُوار – خالقی ۳۷۵۴ – سه اسب و دو کشته بر او بسته زار، همی بینم از دور، با یک سوار. – کزازی * پرسش: سه اسب و سه کُشته برو بسته زار یا سه اسب و...
  • چالش شماره ( 403): یکی توده کردند نزدیک شاه یا یکی توده کردند تا چرخِ ماه چهارشنبه 3 تیر 1405 13:47
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره ( 403): 7847 - ز بر گستوان و ز رومی کلاه یکی توده کردند نزدیک شاه ۲۴۷۲ – ز بَرگُستَوان و ز رومی کلاه یکی توده کردند تا چرخِ ماه – خالقی ۳۷۴۷ – ز برگستوان و ز رومی کلاه، یکی توده کردند، تا چرخِ ماه – کزازی * پرسش: یکی توده کردند نزدیک شاه یا یکی توده کردند تا چرخِ ماه *...
  • چالش شماره (402): ز سر بر گرفتند گریان کلاه یا ز سر بر گرفتند یکسر کلاه چهارشنبه 3 تیر 1405 13:45
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (402): 7844 - چو ترکان شنیدند گفتار شاه ز سر بر گرفتند یکسر کلاه ۲۴۷۰ – چو ترکان شنیدند گفتار شاه ز سر بر گرفتند گریان کلاه – خالقی ۳۷۴۵ – چو ترکان شنیدند گفتارِ شاه، ز سر برگرفتند گریان کلاه. – کزازی * پرسش: ز سر بر گرفتند گریان کلاه یا ز سر بر گرفتند یکسر کلاه * پاسخ: ز...
  • چالش شماره (401): نه با کین و با گفت و گوی آوریم یا بسی پوزش اندر گناه آوریم چهارشنبه 3 تیر 1405 13:43
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (401): 7824 - سران سربسر نزد شاه آوریم بسی پوزش اندر گناه آوریم ۲۴۴۹ – سران سربسر پیش اوی آوریم نه با کین و با گفت و گوی آوریم – خالقی ۳۷۲۴ – سران، سربه سر، پیشِ اوی آوریم، نه با کین و با گفت و گوی آوریم. – کزازی * پرسش: نه با کین و با گفت و گوی آوریم یا بسی پوزش اندر گناه...
  • چالش شماره (400): بفرمود او را فگندن به آب/بگفتا چنین بینم افراسیاب یا بفرمودش آنگه فگندن بر آب،/بگفتا: چنین باید افراسیاب! چهارشنبه 3 تیر 1405 13:27
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (400): 7807 - بفرمود او را فگندن به آب بگفتا چنین بینم افراسیاب ۲۴۳۰ – بفرمود از آن پس فگندن به آب بگفتا: چُنین باید افراسیاب – خالقی ۳۷۰۵ – بفرمودش آنگه فگندن بر آب، بگفتا: چنین باید افراسیاب! – کزازی * پرسش: بفرمود او را فگندن به آب/بگفتا چنین بینم افراسیاب یا بفرمودش...
  • چالش شماره (399): ندانم جزین کینه بر دل چه داشت یا ندانم جز این نیز کینه چه داشت چهارشنبه 3 تیر 1405 13:23
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (399): 7802 - که دیوی چنین بر سیاوش گماشت ندانم جزین کینه بر دل چه داشت ۲۴۲۵ – که دیوی چُنین بر سیاوُش گماشت ندانم جزین نیز کینه چه داشت – خالقی ۳۷۰۰ – که دیوی چنین بر سیاوش گماشت، ندانم جز این نیز کینه چه داشت! – کزازی * پرسش: ندانم جزین کینه بر دل چه داشت یا ندانم جز این...
  • چالش شماره (398): به پاداش تا باز کین آزمود یا بپاداش ازو زهر و کین آزمود چهارشنبه 3 تیر 1405 13:22
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (398): 7801 - همانا که کاوس بد کرده بود بپاداش ازو زهر و کین آزمود ۲۴۲۴ – همانا که کاوس بد کرده بود به پاداش تا باز کین آزمود – خالقی ۳۶۹۹ – همانا که کاوس بد کرده بود، به پاداش تا باز کین آزمود، – کزازی * پرسش: به پاداش تا باز کین آزمود یا بپاداش ازو زهر و کین آزمود *...
  • چالش شماره (397):کمر بر میان و بسر برکلاه یا کمر بر میان نه، نه بر سر کلاه چهارشنبه 3 تیر 1405 13:21
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (397): 7795 - نهادند مر پهلوان را بگاه کمر بر میان و بسر برکلاه ۲۴۱۸ – نهادند مر پهلوان را به گاه کمر بر میان و به سربر کلاه – خالقی ۳۶۹۳ – نِهادند مر پهلوان را به گاه، کمر بر میان نه، نه بر سر کلاه. – کزازی * پرسش: کمر بر میان و بسر برکلاه یا کمر بر میان نه، نه بر سر کلاه...
  • چالش شماره (396): نهاده درو یا نهاد اندرو چهارشنبه 3 تیر 1405 13:20
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (396): 7794 - نهاد اندرو تختهای گران چنانچون بود در خور مهتران ۲۴۱۷ – نهاده درو تختهای سران چُنان چون بود در خور مهتران – خالقی ۳۶۹۲ – نهاده در او تختهایِ سران، چنانچون بُوَد در خور ِمهتران. – کزازی * پرسش: نهاده درو یا نهاد اندرو * پاسخ: نهاد اندرو ✅: "نهاد"...
  • چالش شماره (395): بعنبر برآمیخته با گلاب یا به قیر اندرآمیخته با گلاب یا به قیر اندر آمیختن با گلاب. چهارشنبه 3 تیر 1405 13:19
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (395): 7790 - بفرمود تا مشک و کافور ناب بعنبر برآمیخته با گلاب ۲۴۱۳ – بفرمود پس مشک و کافور ناب به قیر اندرآمیخته با گلاب – خالقی ۳۶۸۸ – بفرمود پس مشک و کافورِ ناب، به قیر اندر آمیختن با گلاب. – کزازی * پرسش: بعنبر برآمیخته با گلاب یا به قیر اندرآمیخته با گلاب یا به قیر...
  • چالش شماره (394): چُنان مهربان بود، بدخیم گشت یا چنان مهربان بود دژخیم شد چهارشنبه 3 تیر 1405 13:16
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (394): 7777 - چنان مهربان بود دژخیم شد وزو شهر ایران پر از بیم شد ۲۴۰۰ – چُنان مهربان بود، بدخیم گشت وُ زو شهر ایران پُر از بیم گشت – خالقی ۳۶۷۵ – چنان مهربان بود، بَدخیم گشت، و زاو، شهرِ ایران پر از بیم گشت. – کزازی * پرسش: چُنان مهربان بود، بدخیم گشت یا چنان مهربان بود...
  • چالش شماره (393): بدان کار کس زو نیازَرد بود یا بدانگه کسی را نیازرد بود چهارشنبه 3 تیر 1405 13:15
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (393): 7776 - ز خون سیاوش پر از درد بود بدانگه کسی را نیازرد بود ۲۳۹۹ – ز خون سیاوُش پُر از درد بود بدان کار کس زو نیازَرد بود – خالقی ۳۶۷۴ – ز خونِ سیاوش پر از درد بود، بدان کار کس زاو نیازَرد بود. – کزازی * پرسش: بدان کار کس زو نیازَرد بود یا بدانگه کسی را نیازرد بود *...
  • چالش شماره (392): بدانسان بسوخت/که گفتی یکی آتشی یا ازان سان بسوخت/تو گفتی بدلش آتشی چهارشنبه 3 تیر 1405 13:14
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (392): 7771 - بپیرانش بر دل ازان سان بسوخت تو گفتی بدلش آتشی برفروخت ۲۳۹۴ – به پیرانش بر دل بدانسان بسوخت که گفتی یکی آتشی برفروخت – خالقی ۳۶۶۹ – به پیرانش بر، دل از آن سان بسوخت، که گفتی یکی آتشی برفروخت. – کزازی * پرسش: بدانسان بسوخت/که گفتی یکی آتشی یا ازان سان بسوخت/تو...
  • چالش شماره (391): آب از دو دیده چو گَرد یا آب از دو دیده بدرد چهارشنبه 3 تیر 1405 13:13
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (391): 7770 - فروریخت آب از دو دیده بدرد که کردار نیکی همی یاد کرد ۲۳۹۳ – فروریخت آب از دو دیده چو گَرد که کردار نیکی همی یاد کرد – خالقی ۳۶۶۸ – فروریخت آب از دو دیده، به درد، که کَردارِ نیکی همه یاد کرد. – کزازی * پرسش: آب از دو دیده چو گَرد یا آب از دو دیده بدرد * پاسخ:...
  • چالش شماره (390): نباید دریغ از شما دست راست یا ندارم دریغ از شما دست راست سه‌شنبه 2 تیر 1405 07:43
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (390): 7768 - کنون گنج و شاهی مرا با شماست ندارم دریغ از شما دست راست ۲۳۹۱ – کنون گنج و شاهی مرا با شماست نباید دریغ از شما دست راست – خالقی ۳۶۶۶ – کنون، گنج و شاهی مرا با شماست، ندارم دریغ از شما دستِ راست، – کزازی * پرسش: نباید دریغ از شما دست راست یا ندارم دریغ از شما...
  • چالش شماره (389): سپهدار گودرز بادِ دمان یا سپهدار گودرز با دودمان سه‌شنبه 2 تیر 1405 07:41
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (389): 7766 - سپهدار گودرز با دودمان ز بهر دل من چو آتش دمان ۲۳۸۹ – سپهدار گودرز بادِ دمان چه خواهی تو از باد و آتش زمان؟ – خالقی ۳۶۶۴ – سپهدار گودرز بادِ دمان، چه خواهی تو از باد و آتش زمان؟! – کزازی * پرسش: سپهدار گودرز بادِ دمان یا سپهدار گودرز با دودمان * پاسخ: سپهدار...
  • چالش شماره (388): تواند رسانید از آن کارزار یا تواند رسانیدن از کارزار سه‌شنبه 2 تیر 1405 07:40
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (388): 7746 - مگر زنده او را بر شهریار تواند رسانیدن از کارزار ۲۳۶۸ – مگر زنده او را برِ شهریار تواند رسانید از آن کارزار – خالقی ۳۶۴۴ – مگر زنده او را برِ شهریار، تواند رسانید، از آن کارزار! – کزازی * پرسش: تواند رسانید از آن کارزار یا تواند رسانیدن از کارزار * پاسخ:...
  • چالش شماره (387): گُستَهَم تازنان/پلنگ ژیان یا گستهم تازیان/پلنگ ژیان یا گُستَهَم تازَیان/پلنگِ دَنان سه‌شنبه 2 تیر 1405 07:39
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (387): 7742 - وزآنجا سوی گستهم تازیان بیامد بسان پلنگ ژیان ۲۳۶۴ – وُ زآنجا سُوی گُستَهَم تازنان بیامد بسانِ پلنگِ ژیان – خالقی ۳۶۴۰ – و زآنجا سویِ گستَهَم، تازَیان، بیامد به سانِ پلنگِ دَنان. – کزازی * پرسش: گُستَهَم تازنان/پلنگ ژیان یا گستهم تازیان/پلنگ ژیان یا گُستَهَم...
  • چالش شماره (386): بیاورد و بگشاد از بر بند و تنگ یا بیاورد و بگشاد از باره تنگ یا بیاورد و بگشاد از او بندِ تنگ سه‌شنبه 2 تیر 1405 07:37
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (386): 7727 - وز آن جایگه اسب او بیدرنگ بیاورد و بگشاد از باره تنگ ۲۳۴۹ – از آن جایگه اسب او بی درنگ بیاورد و بگشاد بربند و تنگ – خالقی ۳۶۲۵ – از آن جایگه، اسبِ او بی درنگ بیاورد و بگشاد از او بندِ تنگ. – کزازی * پرسش: بیاورد و بگشاد از بر بند و تنگ یا بیاورد و بگشاد از...
  • چالش شماره (385):مرا باد چندان "همی" روزگار یا مرا باد چندان "پس از" روزگار یا مرا باد چندان "بس از" روزگار سه‌شنبه 2 تیر 1405 06:46
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (385): 7717 - مرا باد چندان همی روزگار که بینم یکی چهرهٔ شهریار ۲۳۳۹ – مرا داد چندان پس از روزگار که بینم یکی چهرهٔ شهریار – خالقی ۳۶۱۵ – مرا داد چندان بس از روزگار، که بینم یکی چهرهٔ شهریار، – کزازی * پرسش: مرا باد چندان "همی" روزگار یا مرا باد چندان "پس...
  • چالش شماره (384): برآورد سر، هرچه خود خواست کرد یا برآنرد سر هرچ می خواست کرد سه‌شنبه 2 تیر 1405 06:42
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (384): 7712 - کنون کام دشمن همه راست کرد برآنرد سر هرچ می خواست کرد ۲۳۳۴ – کنون کام دشمن همه راست کرد برآورد سر هرچه خود خواست کرد – خالقی ۳۶۱۰ – کنون، کامِ دشمن همه راست کرد، برآورد سر، هرچه خود خواست کرد. – کزازی * پرسش: برآورد سر، هرچه خود خواست کرد یا برآنرد سر هرچ می...