برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

عناوین یادداشت‌ها

  • (202) - مترادفِ اصطلاحِ "روز یا ساعت خوب کردن" در شاهنامه فردوسی. پنج‌شنبه 11 دی 1404 10:06
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** (202) - مترادفِ اصطلاحِ "روز یا ساعت خوب کردن" در شاهنامه فردوسی *** ردّ ِ پای ریشه ی اصطلاحاتِ عامیانه در شاهنامه *** " آستین بالا زدن " در شاهنامه *** "روز یا ساعت خوب کردن" در شاهنامه فردوسی. *** گودرز کشوادگان در برآوردِ "روز یا ساعت خوب...
  • (201) - مترادفِ اصطلاحِ "آستین بالا زدن" در شاهنامه فردوسی. پنج‌شنبه 11 دی 1404 09:49
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** (201) - مترادفِ اصطلاحِ " آستین بالا زدن " در شاهنامه فردوسی. *** ردّ ِ پای ریشه ی اصطلاحاتِ عامیانه در شاهنامه *** " آستین بالا زدن " در شاهنامه *** نخستین کسی کو پی افگند کین/ بخون ریختن برنوشت* آستین- بخون سیاوش یازید دست / جهانی به بیداد بر کرد پست-...
  • (200) - مترادفِ اصطلاحِ "دو صد گفته چون نیم کردار نیست" در شاهنامه. پنج‌شنبه 11 دی 1404 09:34
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** (200) - مترادفِ اصطلاحِ "دو صد گفته چون نیم کردار نیست" در شاهنامه. *** ردّ ِ پای ریشه ی اصطلاحاتِ عامیانه در شاهنامه *** " دو صد گفته چون نیم کردار نیست " در شاهنامه *** هومان به بیژن: بدو گفت هومان ببانگ بلند/ که بی کردن کار گفتار چند پاسخ بیژن به هومان: بدو گفت...
  • چالش شماره (125): سرانشان جدا گشته بود یا سرانشان جدا کرده دید؟ پنج‌شنبه 11 دی 1404 00:14
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (125): 5979 - که از تن سرانشان جدا کرده دید بدان رزمگه جمله افگنده دید ۶۰۵ - که از تن سرانشان جدا گشته بود همه رزمگه سربسر کشته بود - خالقی ۱۸۸۵ – که از تن سرانشان جدا گشته بود، همه رزمگه، سربه سر، کشته بود – کزازی * پرسش: سرانشان جدا گشته بود یا سرانشان جدا کرده دید *...
  • چالش شماره (124): یکی تنگ بر بست شبرنگ را یا سبک تنگ بر آخت شبرنگ را ؟ پنج‌شنبه 11 دی 1404 00:13
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (124): 5974 - بپوشید رومی زره جنگ را یکی تنگ بر بست شبرنگ را ۶۰۰ - بپوشید رومی زره جنگ را سبک تنگ بر آخت شبرنگ را - خالقی ۱۸۸۰ – بپوشید رومی زره، جنگ را، سبک، تنگ بر آخت شبرنگ را. – کزازی * پرسش: یکی تنگ بر بست شبرنگ را یا سبک تنگ بر آخت شبرنگ را * پاسخ: یکی تنگ بر بست...
  • چالش شماره (123): برآن دیزهٔ پیلتن روز کین یا بران پیل تن دیزهٔ دوربین؟ پنج‌شنبه 11 دی 1404 00:11
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (123): 5973 - بفرمود تا برنهادند زین بران پیل تن دیزهٔ دوربین ۵۹۹ - بفرمود تا برنهادند زین برآن دیزهٔ پیلتن روز کین - خالقی ۱۸۸۹ – بفرمود تا برنهادند زین، بر آن دیزهٔ پیلتن، روز کین. – کزازی * پرسش: برآن دیزهٔ پیلتن روز کین یا بران پیل تن دیزهٔ دوربین * پاسخ: بران پیل تن...
  • چالش شماره (122): که بی کردن کار گفتار چند یا که گُردان کدامند و سالار چند؟ پنج‌شنبه 11 دی 1404 00:10
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (122): 5948 - بدو گفت هومان ببانگ بلند که بی کردن کار گفتار چند ۵۷۴ - بدو گفت هومان به بانگ بلند که گُردان کدامند و سالار چند - خالقی ۱۸۵۴ – بدو گفت هومان، به بانگ بلند، که: گُردان کدامند و سالار چند؟ – کزازی * پرسش: که بی کردن کار گفتار چند یا که گُردان کدامند و سالار چند...
  • چالش شماره (121): بدانستم، از آشکار و نِهان یا بدانستم از آشکارت نهان؟ پنج‌شنبه 11 دی 1404 00:09
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (121): 5939 - چو در پیش من برگشادی زبان بدانستم از آشکارت نهان ۵۶۵ - چو در پیش من برگشادی زبان بدانستم از آشکارت نهان - خالقی ۱۸۴۵ – چو در پیشِ من برگشادی زبان، بدانستم، از آشکار و نِهان، – کزازی * پرسش: بدانستم، از آشکار و نِهان یا بدانستم از آشکارت نهان * پاسخ: بدانستم...
  • چالش شماره (120): نسازند زان پس به جایی درنگ یا نیازند، از آن پس، به پیکار چنگ؟ پنج‌شنبه 11 دی 1404 00:07
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (120): 5935 - شکسته شود دل گوان را بجنگ نسازند زان پس به جایی درنگ ۵۶۱ - شکسته شود دل گَوان را به جنگ نسازند ازآن پس به جایی درنگ - خالقی ۱۸۴۱ – شکسته شود دل گَوان را، به جنگ، نیازند، از آن پس، به پیکار چنگ – کزازی * پرسش: نسازند زان پس به جایی درنگ یا نیازند، از آن پس، به...
  • چالش شماره (119): کسی کم شود، گم شود نامِ من یا یکی کم شود گم شود نام من؟ پنج‌شنبه 11 دی 1404 00:06
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (119): 5934 - ور از نامداران این انجمن یکی کم شود گم شود نام من ۵۶۰ - وَر از نامداران این انجمن کسی کم شود، گم شود نام من - خالقی ۱۸۴۰ – ور از نامدارانِ این انجمن کسی کم شود، گم شود نامِ من – کزازی * پرسش: کسی کم شود، گم شود نامِ من یا یکی کم شود گم شود نام من * پاسخ: یکی...
  • چالش شماره (118): دل پهلوانش بپیچد بدرد یا دل پهلوانان بپیچد ز بدرد؟ پنج‌شنبه 11 دی 1404 00:04
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (118): 5932 - دل پهلوانش بپیچد بدرد ازان پس بتندی نجوید نبرد ۵۵۸ - دل پهلوانان بپیچد ز بدرد وُزآن پس به تندی نجوید نبرد - خالقی ۱۸۳۸ – دلِ پهلوانشان بپیچد ز درد، و زآن پس، به تندی، نجوید نبرد. – کزازی * پرسش: دل پهلوانش بپیچد بدرد یا دل پهلوانان بپیچد ز بدرد * پاسخ: دل...
  • چالش شماره (117): که دل خسته ی شیر ناید به راه یا که روباه با شیر نآید به راه؟ شنبه 29 آذر 1404 12:53
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (117): 5915 - دلیری مکن جنگ ما را مخواه که روباه با شیر ناید براه ۵۴۱ - دلیری مکن، جنگ ما را مخواه! که دل خسته ی شیر ناید به راه - خالقی ۱۸۲۱ – دلیری مکن، جنگِ ما را مخواه، که روباه با شیر نآید به راه. – کزازی * پرسش: که دل خسته ی شیر ناید به راه یا که روباه با شیر نآید به...
  • چالش شماره (116): پاسخ بیابی و این سخن یا پاسخ نیابی و این به من شنبه 29 آذر 1404 12:50
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (116): 5910 - چو پاسخ "بیابی" کنون ز انجمن به بیدانشی بر نهی "این سخن" ۵۳۶ - چو پاسخ "نیابی" کنون ز انجمن به بی دانشی بر نهی "این به من" - خالقی ۱۸۱۶ – چو پاسخ نیابی کنون ز انجمن، به بی دانشی بر نِهی این به من: – کزازی * پرسش: پاسخ...
  • چالش شماره (115): بدین گرز با چوب کن کارزار یا بدین گرز جویی همی کارزار شنبه 29 آذر 1404 12:48
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (115): 5894 - بدین گرز جویی همی کارزار؟ که بر ترگ و جوشن نیاید بکار؟ ۵۲۰ - بدین گرز با چوب کن کارزار که بر تَرگ و جوشن نیاید به کار - خالقی ۱۸۰۰ – بدین گرز، با چوب کن کارزار که بر ترگ و جوشن نیاید به کار، – کزازی * پرسش: بدین گرز با چوب کن کارزار یا بدین گرز جویی همی...
  • چالش شماره (114): دلم پر ز دردست درمان دهد یا دلم را پُر از داغ درمان دهد یا دلم را بر این داغ درمان دهد؟ شنبه 29 آذر 1404 12:46
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (114): 5890 - اگر با توم جنگ فرمان دهد دلم پر ز دردست درمان دهد ۵۱۶ - اگر با توام جنگ فرمان دهد دلم را پُر از داغ درمان دهد - خالقی ۱۷۹۶ – اگر با توام جنگ فرمان دهد، دلم را بر این داغ درمان دهد. – کزازی * پرسش: دلم پر ز دردست درمان دهد یا دلم را پُر از داغ درمان دهد یا دلم...
  • چالش شماره (113): که با شیر "درنده کینه مساز" یا که: با شیرِ "درّنده ی کینه ساز"؟ شنبه 29 آذر 1404 12:44
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (113): 5881 - چنین داد پاسخ فریبرز باز که با شیر درنده کینه مساز ۵۰۷ - چنین داد پاسخ فریبرز باز که با شیر درّنده کینه مساز - خالقی ۱۷۸۷ – چنین داد پاسخ فریبرز باز که: با شیرِ درّنده ی کینه ساز، – کزازی * پرسش: که با شیر "درنده کینه مساز" یا که: با شیرِ...
  • چالش شماره (112): و این نیزه را جای سندان گزین یا تو این رزم را جای مردان گزین؟ شنبه 29 آذر 1404 12:42
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (112): 5868 - تو این رزم را جای مردان گزین نه مرد سوارانی و دشت کین ۴۹۳ –- تو این نیزه را جای سندان گزین نه مرد سُوارانی و دشت کین - خالقی ۱۷۷۳ – تو این نیزه را جای سندان گزین، نه مردِ سوارانی و دشتِ کین، – کزازی * پرسش: و این نیزه را جای سندان گزین یا تو این رزم را جای...
  • چالش شماره (111): سوی پهلوان چون بپویی همی یا سویِ پهلوان چون نپویی همی؟ شنبه 29 آذر 1404 12:40
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (111): 5865 - اگر جنگ گردان بجویی همی سوی پهلوان چون بپویی همی ۴۹۰ – اگر جنگ گُردان بجویی همی سُوی پهلَوان چون نپویی همی؟ - خالقی ۱۷۷۰ – اگر جنگِ گُردان بجویی همی، سویِ پهلوان چون نپویی همی؟ – کزازی * پرسش: سوی پهلوان چون بپویی همی یا سویِ پهلوان چون نپویی همی؟ * پاسخ:...
  • چالش شماره (110): از "اینها" که تو نام بردی بجنگ یا از "این" هر که تو نام بردی به جنگ،؟ شنبه 29 آذر 1404 09:51
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (110): 5863 - از "اینها" که تو نام بردی بجنگ همه جنگ را تیز دارند چنگ ۴۸۸ – ازین هر که تو نام بردی به جنگ همه جنگ را تیز دارند چنگ - خالقی ۱۷۶۸ – از این هر که تو نام بردی به جنگ، همه، جنگ را، تیز دارند چنگ، – کزازی * پرسش: از "اینها" که تو نام بردی بجنگ...
  • چالش شماره (109): ره بازگشتن "ببایدش" جست یا رهِ بازگشتن "نبایدش" جُست؟ شنبه 29 آذر 1404 09:48
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (109): 5862 - که هر کو بجنگ اندر آید نخست ره بازگشتن ببایدش جست ۴۸۷ – که هر کو به جنگ اندر آمد نخست ره بازگشتن ببایَدش جست - خالقی ۱۷۶۷ – که: هر کو به جنگ اندر آید نخست رهِ بازگشتن نبایدش جُست. – کزازی * پرسش: ره بازگشتن "ببایدش" جست یا رهِ بازگشتن...
  • چالش شماره (108): بدرّد دلِ شیر و "چنگ ِ" پلنگ یا بدرد دل شیر و "چرمِ" پلنگ شنبه 29 آذر 1404 09:45
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (108): 5856 - وگر تیغ ما را ببیند بجنگ بدرد دل شیر و چرم پلنگ ۴۸۱ – اگر تیغ ما را ببیند به جنگ بدرّد دلِ شیر و چنگ ِ پلنگ - خالقی ۱۷۶۱ – اگر تیغ ما را ببیند بجنگ بدرد دل شیر و چرم پلنگ – کزازی * پرسش: بدرّد دلِ شیر و "چنگ ِ" پلنگ یا بدرد دل شیر و "چرمِ"...
  • چالش شماره (107): سوی رود خواهی وگر سوی دشت یا سوی رود خواهی، وگر کوه و دشت؟ شنبه 29 آذر 1404 09:40
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (107): 5852 - بورد با من ببایدت گشت سوی رود خواهی وگر سوی دشت ۴۷۷ – بدآورد با من ببایَدت گشت سُوی رود خواهی و گر کوه و دشت - خالقی ۱۷۵۷ – به آورد با من ببایدت گشت، سوی رود خواهی، وگر کوه و دشت، – کزازی * پرسش: سوی رود خواهی وگر سوی دشت یا سوی رود خواهی، وگر کوه و دشت *...
  • چالش شماره (106): که کهتر کجایند و مهتر کجاست یا که "گردان کجایند" و مهتر کجاست. شنبه 29 آذر 1404 09:38
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (106): 5845 - که گردان کجایند و مهتر کجاست که دارد چپ لشکر و دست راست ۴۷۰ – که کهتر کجایند و مهتر کجاست که دارد چپِ لشکر و دستِ راست - خالقی ۱۷۵۰ – که: کهتر کجایند و مهتر کجاست، که دارد چپِ لشکر و دستِ راست، – کزازی * پرسش: که کهتر کجایند و مهتر کجاست یا که "گردان...
  • چالش شماره (105): به هومان بدادند هر یک نشان یا به هومان بدادند، یک یک، نشان؟ شنبه 29 آذر 1404 09:36
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (105): 5844 - ز سالار گردان و گردنکشان بهومان بدادند یک یک نشان ۴۶۹ – ز سالار گُردان گردنکشان به هومان بدادند هر یک نشان، - خالقی ۱۷۴۹ – ز سالارِ گُردان و گردنکشان، به هومان بدادند، یک یک، نشان. – کزازی * پرسش: به هومان بدادند هر یک نشان یا به هومان بدادند، یک یک، نشان *...
  • چالش شماره (104): نیاید که با من کند کارزار یا نباشد که با من کند کارزار جمعه 21 آذر 1404 19:41
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (104): 5816 - چنین داد پاسخ کز ایران سوار نباشد که با من کند کارزار ۴۴۱ – چُنین داد پاسخ کز ایران سُوار نیاید که با من کند کارزار - خالقی ۱۷۲۱ – چنین داد پاسخ ک: از ایران سوار نیاید که با من کند کارزار. – کزازی * پرسش: نیاید که با من کند کارزار یا نباشد که با من کند کارزار...
  • چالش شماره (103): به ایران، ز کشتنش نآید گزند یا بایرانیان نیز ناید گزند.؟ جمعه 21 آذر 1404 19:39
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (103): 5813 - ترا نام ازان برنیاید بلند بایرانیان نیز ناید گزند ۴۳۸ – ترا نام از آن برنیاید بلند به ایران ز کُشتَنش ناید گزند - خالقی ۱۷۱۸ – تو را نام از آن برنیاید بلند، به ایران، ز کشتنش نآید گزند، – کزازی * پرسش: به ایران، ز کشتنش نآید گزند یا بایرانیان نیز ناید گزند *...
  • چالش شماره (102): نیاید کسی پیش غُرّان پلنگ یا نیاید کسی نزد ما بی درنگ؟ جمعه 21 آذر 1404 19:38
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (102): 5810 - و دیگر که از نامداران جنگ نیاید کسی نزد ما بی درنگ ۴۳۵ – وُدیگر که از نامداران به جنگ نیاید کسی پیش غُرّان پلنگ- خالقی ۱۷۱۵ – دو دیگر کز آن نامداران به جنگ نیاید کسی، یش غرّان پلنگ. – کزازی * پرسش: نیاید کسی پیش غُرّان پلنگ یا نیاید کسی نزد ما بی درنگ * پاسخ:...
  • چالش شماره (101): مگر مانده گردند و سستی کنند یا مگر مانده گردند و مُستی کنند؟ جمعه 21 آذر 1404 19:37
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (101): 5804 - مگر مانده گردند و سستی کنند بجنگ اندرون پیشدستی کنند ۴۲۹ – مگر مانده گردند و مُستی کنند به جنگ اندرون پیشدستی کنند – خالقی ۱۷۰۹ – مگر مانده گردند و مُستی کنند، به جنگ اندرون، پیشدستی کنند – کزازی * پرسش: مگر مانده گردند و سستی کنند یا مگر مانده گردند و مُستی...
  • چالش شماره (100): ازان کوه باره برآرند سر یا ازان کوه پایه برآرند سر؟ جمعه 21 آذر 1404 19:35
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (100): 5803 - بکوشید باید بدان تا مگر ازان کوه پایه برآرند سر ۴۲۸ – بکوشید باید بدان تا مگر ازان کوه باره برآرند سر – خالقی ۱۷۰۸ – بکوشید باید بدان، تا مگر از آن کوهپایه، برآرند سر! – کزازی * پرسش: ازان کوه باره برآرند سر یا ازان کوه پایه برآرند سر * پاسخ: ازان کوه پایه...
  • چالش شماره (99): فرود آوریده ست گِردِ گروه یا فرود آوریدست و کرده گروه؟ جمعه 21 آذر 1404 19:34
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چالش شماره (99): 5801 - چهارم که لشکر میان دو کوه فرود آوریدست و کرده گروه ۴۲۶ – چهارم که لشکر میان دو کوه فرود آوریده ست گِردِ گروه – خالقی ۱۷۰۶ – چهارم که لشکر میانِ دو کوه، فرود آوریده ست و کرده گروه. – کزازی * پرسش: فرود آوریده ست گِردِ گروه یا فرود آوریدست و کرده گروه * پاسخ:...