برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

عناوین یادداشت‌ها

  • #آرایش نظامی، در جنگ های بزرگ ِ شاهنامه - بخش دوازدهم دوشنبه 9 آبان 1401 10:30
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** #آرایش نظامی، در جنگ های بزرگ ِ شاهنامه - بخش دوازدهم. *** آرایش نظامی سپاه خاقان چین و سپاه طوس در نبرد هماون: جهان لرز لرزان شد و دشت و کوه/زمین شد ز نعل ستوران ستوه- وزین روی کاموس بر میمنه/پس پشت او ژنده پیل و بنه- ابر میسره لشکر آرای هند/زره دار با تیغ و هندی پرند- بقلب اندرون...
  • اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش چهاردهم - یکشنبه 8 آبان 1401 20:34
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش چهاردهم - *** اغراق و بزرگنمایی، شگردی هنرمندانه که ردّ و نشان آن را در بسیاری از هنرها از جمله کاریکاتور، مینیاتور، سینما، تاتر، شعر(بویژه غزل)، داستان و ... می توان دید. اغراق، جلوه یی ست از هنر که برای ملموس و مشهود کردن یک واقعیت، آن...
  • پند های شاهنامه فردوسی - بخش (96) - پند رستم به گودرز یکشنبه 8 آبان 1401 20:19
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** پند های شاهنامه فردوسی - بخش (96) - پند رستم به گودرز *** گزیده پندهایی در لا به لای گفتار ها و متن شاهنامه، که حکیم بزرگوار طوس، بیشتر در آغاز و فرجام داستان هایش و گاه از زبان ِ دل ِ شخصیت های شاهنامه اش، لب به سخن می گشاید. *** پند رستم به گودرز: بدو گفت رستم که دل شاد دار/ز...
  • (146) - مترادف اصطلاحِ "حاتم بخشی یا از دیگران مایه گذاشتن" در شاهنامه ی فردوسی. شنبه 7 آبان 1401 13:44
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** (146) - مترادف اصطلاحِ "حاتم بخشی یا از دیگران مایه گذاشتن" در شاهنامه ی فردوسی. *** ردّ ِ پای ریشه ی اصطلاحاتِ عامیانه در شاهنامه. *** اصطلاح "حاتم بخشی یا از دیگران مایه گذاشتن". *** چه داری دژم اختر خویش را/درم بخش و دینار ِ درویش را- *** طوس هنگام رسیدن رستم...
  • دو نگاه به دشواری نبرد با سپاه هومان ویسه - بخش 2 - شنبه 7 آبان 1401 13:29
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** دو نگاه به دشواری نبرد با سپاه هومان ویسه - بخش 2 - *** نگاه یاس آلود و ساکن طوس - نگاه امید بخش، پویا و برانگیزاننده ی گیو گودرز: چو بر گنبد چرخ رفت آفتاب/دل طوس و گودرز شد پر شتاب- که امروز ترکان چرا خامش اند/به رای بد اند، ار ز می بیهش اند- اگر مستمندند گر شادمان/شدم در گمان از...
  • منش والای پیران در شناخت و بزرگداشت دشمن. شنبه 7 آبان 1401 11:50
    و.ک(060) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** منش والای پیران در شناخت و بزرگداشت دشمن. *** دیدگاه تامل برانگیز پیران ویسه در بزرگداشت دشمن: چو از دور خاقان چین بنگرید/خروش سواران ایران شنید- پسند آمدش گفت کاینت سپاه/سواران رزم آور و کینه خواه- سپهدار پیران دگرگونه گفت/هنرهای مردان نشاید نهفت- سپهدار، کو چاه پوشد به...
  • (145) - مترادف اصطلاحِ "دم غنیمت شمردن" در شاهنامه ی فردوسی. شنبه 7 آبان 1401 11:33
    ب رگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** (145) - مترادف اصطلاحِ "دم غنیمت شمردن" در شاهنامه ی فردوسی. *** ردّ ِ پای ریشه ی اصطلاحاتِ عامیانه در شاهنامه. *** دم غنیمت شمردن: یک امروز با کام دل می خوریم/غم روز ناآمده نشمریم- بهادر امیرعضدی
  • گودرز در رثای مرگ هفتاد فرزندش در نبرد پَشَن. چهارشنبه 4 آبان 1401 13:36
    و.ک(061) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** گودرز در رثای مرگ هفتاد فرزندش در نبرد پَشَن: فراوان ز گودرزیان خسته بود/بسی کشته بود و بسی بسته بود- چو بشنید گودرز برزد خروش/زمین آمد از بانگ اسپان بجوش- همه مهتران جامه کردند چاک/بسربر پراگند گودرز خاک- همی گفت کاندر جهان کس ندید/به پیران سر این بد که بر من رسید- چرا...
  • اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش سیزدهم - چهارشنبه 4 آبان 1401 13:04
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش سیزدهم - *** اغراق و بزرگنمایی، شگردی هنرمندانه که ردّ و نشان آن را در بسیاری از هنرها از جمله کاریکاتور، مینیاتور، سینما، تاتر، شعر(بویژه غزل)، داستان و ... می توان دید. اغراق، جلوه یی ست از هنر که برای ملموس و مشهود کردن یک واقعیت، آن...
  • دو نگاه به دشواری نبرد با سپاه هومان ویسه - بخش 1 چهارشنبه 4 آبان 1401 12:53
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** دو نگاه به دشواری نبرد با سپاه هومان ویسه - بخش 1 *** نگاه یاس آلود و ساکن طوس - نگاه امید بخش، پویا و برانگیزاننده ی گودرز: سپهبد بگودرز کشواد گفت/که این راز بر کس نباید نهفت- اگر لشکر ما پذیره شوند/سواران بدخواه چیره شوند- همه دست یکسر بیزدان زنیم/منی از تن خویشتن بفگنیم- مگر دست...
  • پیشنهاد طوس و گزینش نبرد همگروه، به جای نبرد تن به تن به پیران ویسه سه‌شنبه 3 آبان 1401 15:52
    و.ک(062) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** پیشنهاد طوس و گزینش نبرد همگروه، به جای نبرد تن به تن به پیران ویسه: بدو گفت طوس ای سرافراز مرد/سپهبد منم هم سوار نبرد- تو هم نامداری ز توران سپاه/چرا رای کردی به آوردگاه- دلت گر پذیرد یکی پند من/بجویی بدین کار پیوند من- کزین کینه تا زنده ماند یکی/نیاسود خواهد سپاه اندکی-...
  • رجز خوانی در شاهنامه - 30 - رجزخوانی هومان و طوس. سه‌شنبه 3 آبان 1401 15:45
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** رجز خوانی در شاهنامه - 30 - رجزخوانی هومان و طوس. *** رجز خوانی، از فراز های شور انگیز و گرمی بخش آوردگاه نبرد های تن به تن یلان در شاهنامه *** رجزخوانی هومان برای طوس: چنین پاسخ آورد هومان بدوی/که بیشی نه خوبست بیشی مجوی- گر ایدونک بیچاره ای را زمان/بدست تو آمد مشو در گمان- بجنگ...
  • اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش دوازدهم - سه‌شنبه 3 آبان 1401 10:03
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش دوازدهم - *** اغراق و بزرگنمایی، شگردی هنرمندانه که ردّ و نشان آن را در بسیاری از هنرها از جمله کاریکاتور، مینیاتور، سینما، تاتر، شعر(بویژه غزل)، داستان و ... می توان دید. اغراق، جلوه یی ست از هنر که برای ملموس و مشهود کردن یک واقعیت، آن...
  • رجز خوانی در شاهنامه - 29 - رجز هومان و گیو. سه‌شنبه 3 آبان 1401 09:42
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** رجز خوانی در شاهنامه - 29 - رجز هومان و گیو. *** رجز خوانی، از فراز های شور انگیز و گرمی بخش آوردگاه نبرد های تن به تن یلان در شاهنامه *** رجز هومان و گیو : چو بشنید هومان برآشفت سخت/چنین گفت با گیو بیدار بخت- ایا گم شده بخت آزادگان/که گم باد گودرز کشوادگان- فراوان مرا دیده ای روز...
  • نام و نشان بزرگان، از اسرار مگو - بخش سیزدهم - ارژنگ زره سه‌شنبه 3 آبان 1401 09:35
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** نام و نشان بزرگان، از اسرار مگو - بخش سیزدهم - ارژنگ زره *** بنا بر عادت و ایجاب، رسمِ نا نوشته ایی، بین یلان و سران برجسته ی سپاه مرسوم بوده ست که نامشان مخفی بماند. یا با نشانی و "آدرس" غلط، حریف را گمراه میکرده اند. و بیش از همه، نام رستم بنا به حفظ " امنیّتِ...
  • ردّ و نشان ِ جبر باوری در شاهنامه ی فردوسی - بخش 8 - جبر اندیشی فردوسی. دوشنبه 2 آبان 1401 15:09
    و.ک(003,8) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** ردّ و نشان ِ جبر باوری در شاهنامه ی فردوسی - بخش 8 - جبر اندیشی فردوسی. *** جبر اندیشی فردوسی: چنین است رسم جهان جهان/که کردار خویش از تو دارد نهان- همی با تو در پرده بازی کند/ز بیرون ترا بی نیازی کند- ز باد آمدی رفت خواهی به گرد/چه دانی که با تو چه خواهند کرد- ببند...
  • (144) - مترادف اصطلاحِ "باد آورده را باد خواهد برد" در شاهنامه ی فردوسی. دوشنبه 2 آبان 1401 14:55
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** (144) - مترادف اصطلاحِ "باد آورده را باد خواهد برد" در شاهنامه ی فردوسی. *** ردّ ِ پای ریشه ی اصطلاحاتِ عامیانه در شاهنامه. *** باد آورده را باد خواهد برد. *** ز باد آمدی رفت خواهی به گرد/چه دانی که با تو چه خواهند کرد- و بداد آنک آورد پیدا ستم/ز باد آمد آن پادشاهی بدم- و...
  • اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش یازدهم - فریبرز و دژ بهمن دوشنبه 2 آبان 1401 14:45
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش یازدهم - فریبرز و دژ بهمن *** اغراق و بزرگنمایی، شگردی هنرمندانه که ردّ و نشان آن را در بسیاری از هنرها از جمله کاریکاتور، مینیاتور، سینما، تاتر، شعر(بویژه غزل)، داستان و ... می توان دید. اغراق، جلوه یی ست از هنر که برای ملموس و مشهود...
  • نام و نشان بزرگان، از اسرار مگو - بخش سیزدهم - تژاو. دوشنبه 2 آبان 1401 11:41
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** نام و نشان بزرگان، از اسرار مگو - بخش سیزدهم - تژاو. بنا بر عادت و ایجاب، رسمِ نا نوشته ایی، بین یلان و سران برجسته ی سپاه مرسوم بوده ست که نامشان مخفی بماند. یا با نشانی و "آدرس" غلط، حریف را گمراه میکرده اند. و بیش از همه، نام رستم بنا به حفظ " امنیّتِ استراتژیک...
  • درفش در شاهنامه - 19 - درفش تژاو. دوشنبه 2 آبان 1401 11:35
    بر گزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** درفش در شاهنامه - 19 - درفش تژاو. *** اظهار نظر پروفسور آرتور کریستن سن (Arthur Christensen ) زبان شناس، مورخ و شرق شناس دانمارکی در مورد درفش و پرچم : « آنگاه که مردمانی دارای " بیرق "، ارتش و پادشاه و نماینده می شوند، می توان گفت که آن زمان نقطه آغاز تمدن آن کشور است »....
  • ردّ و نشان ِ جبر باوری در شاهنامه ی فردوسی - بخش 7 - جبر اندیشی کیخسرو. دوشنبه 2 آبان 1401 01:31
    و.ک(003,7) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** ردّ و نشان ِ جبر باوری در شاهنامه ی فردوسی - بخش 7 - جبر اندیشی کیخسرو. *** جبر اندیشی از زبان کیخسرو: ببینیم تا دست گردان سپهر/بدین جنگ سوی که یازد بمهر- بکوشیم وز کوشش ما چه سود/کز آغاز بود آنچ بایست بود- بهادر امیرعضدی
  • خاکساری و فروتنی، خوی و منش ِ پهلوانان و شاهان ِ شاهنامه فردوسی ست – ( بخش 18) خاک بوسی فرامرز رستم، طوس نوذر و سران سپاه. شنبه 30 مهر 1401 12:49
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** خاکساری و فروتنی، خوی و منش ِ پهلوانان و شاهان ِ شاهنامه فردوسی ست – ( بخش 18) خاک بوسی فرامرز رستم، طوس نوذر و سران سپاه. *** در شاهنامه، خاکساری و فروتنی، افتادگی و متانت، خوی و منش و رسمی نا نوشته، راستین و روا و روان ست بین پهلوانان و شاهان، که در قامت خاکبوسی، آستان بوسی، کتف...
  • اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش دهم - فریبرز و دژ بهمن چهارشنبه 27 مهر 1401 22:50
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش دهم - فریبرز و دژ بهمن *** اغراق و بزرگنمایی، شگردی هنرمندانه که ردّ و نشان آن را در بسیاری از هنرها از جمله کاریکاتور، مینیاتور، سینما، تاتر، شعر(بویژه غزل)، داستان و ... می توان دید. اغراق، جلوه یی ست از هنر که برای ملموس و مشهود کردن...
  • بر افکنده شدن فره ی ایزدی از کیکاووس سه‌شنبه 26 مهر 1401 17:59
    و.ک(063) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** بر افکنده شدن فره ی ایزدی از کیکاووس *** گیو از بر افکنده شدن فره ی ایزدی از کیکاووس به خاطر بیدادگری و ویرانگری او برای کیخسرو می گوید: همی گفت با شاه یکسر سخن/که دادار گیتی چه افگند بن- همان خواب گودرز و رنج دراز/خور و پوشش و درد و آرام و ناز- ز کاووس کش سال بفگند فر/ز...
  • رجز خوانی در شاهنامه - 28 - رجز خوانی گودرز و طوس. سه‌شنبه 26 مهر 1401 17:50
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** رجز خوانی در شاهنامه - 28 - رجز خوانی گودرز و طوس. *** رجز خوانی، از فراز های شور انگیز و گرمی بخش آوردگاه نبرد های تن به تن یلان در شاهنامه *** رجز خوانی گودرز و طوس: بدو گفت گودرز کای کم خرد / ترا بخرد از مردمان نشمرد - تو نوذر نژادی نه بیگانه ای / پدر تیز بود و تو دیوانه ای -...
  • پند های شاهنامه فردوسی - بخش (95) - سه‌شنبه 26 مهر 1401 16:07
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** پند های شاهنامه فردوسی - بخش (95) - *** گزیده پندهایی در لا به لای گفتار ها و متن شاهنامه، که حکیم بزرگوار طوس، بیشتر در آغاز و فرجام داستان هایش و گاه از زبان ِ دل ِ شخصیت های شاهنامه اش، لب به سخن می گشاید. *** کنون ای خردمند بیدار دل/مشو در گمان پای درکش ز گل- ترا کردگارست...
  • #آرایش نظامی، در جنگ های بزرگ ِ شاهنامه - بخش یازدهم. سه‌شنبه 26 مهر 1401 15:36
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** #آرایش نظامی، در جنگ های بزرگ ِ شاهنامه - بخش یازدهم. *** صف آرایی سپاه کیکاووس در نبرد با دیوان مازندران: سپهدار ترکان برآراست جنگ/گرفتند گوپال و خنجر به چنگ- بیامد سوی میمنه بارمان/سپاهی ز ترکان دنان و دمان- سوی میسره کهرم تیغ زن/به قلب اندرون شاه با انجمن- وزین روی رستم سپه...
  • اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش نهم - نبرد کیکاووس با سپاه سهراب سه‌شنبه 26 مهر 1401 15:31
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش نهم - نبرد کیکاووس با سپاه سهراب *** اغراق و بزرگنمایی، شگردی هنرمندانه که ردّ و نشان آن را در بسیاری از هنرها از جمله کاریکاتور، مینیاتور، سینما، تاتر، شعر(بویژه غزل)، داستان و ... می توان دید. اغراق، جلوه یی ست از هنر که برای ملموس و...
  • (143) - مترادف اصطلاحِ "التماس دعا" در شاهنامه ی فردوسی. سه‌شنبه 26 مهر 1401 15:22
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** (143) - مترادف اصطلاحِ "التماس دعا" در شاهنامه ی فردوسی. *** ردّ ِ پای ریشه ی اصطلاحاتِ عامیانه در شاهنامه. *** گیو به گودرز: ندانم که دیدار باشد جزین/که داند چنین جز جهان آفرین- تو پدرود باش و مرا یاد دار/روان را ز درد من آزاد دار- چو شویی ز بهر پرستش رخان/به من بر جهان...
  • گذشتن گیو از جیحون، فریدون از اروند رود، بهرام گور از دریا. سه‌شنبه 26 مهر 1401 09:50
    و.ک(064) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** رود و دریا، گذرگاه ِ گریز از خطر و حادثه و نماد بخش فرجامین رسیدن به ساحل نجات در شاهنامه ست که در چند برهه، در گذشتن گیو از جیحون، فریدون از اروند رود، بهرام گور از دریا به رخ کشیده می شود. *** گذشتن گیو از جیحون: به آب اندر افگند خسرو سیاه/چو کشتی همی راند تا باژگاه- پس...