برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی
شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی
شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.
اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش سوم
برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی
***
اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش سوم
***
اغراق و بزرگنمایی، شگردی هنرمندانه که ردّ و نشان آن را در بسیاری از هنرها از جمله کاریکاتور، مینیاتور، سینما، تاتر، شعر(بویژه غزل)، داستان و ... می توان دید. اغراق، جلوه یی ست از هنر که برای ملموس و مشهود کردن یک واقعیت، آن را پر رنگ و لعاب تر و فراتر از اصل ِ همان واقعیت به رخ می کشد. نبوغ فردوسی در بکار گیری شگرد ِ اغراق، بسیار در شاهنامه دیده می شود. اغراق یکی از ارکان شاهنامه ست.
***
فرازهایی از اغراق در شاهنامه ی فردوسی
***
زمین کان آهن شد از میخ نعل/همه آب دریا شد از خون لعل-
بسر بر ز گرد سیاه ابر بست/تبیره دل سنگ خارا بخست-
زمین گشت چون چادر آبنوس/ستاره غمی شد ز آوای کوس-
زمین گشت جنبان چو ابر سیاه/تو گفتی همی بر نتابد سپاه-
همه دشت مغز و سر و پای بود/همانا مگر بر زمین جای بود-
همی نعل اسبان سرکشته خست/همه دشت بی‌تن سر و پای و دست-
خردمند مردم بیکسو شدند/دو لشکر برین کار خستو شدند-
*
فرامرز پیش آمدش با سپاه/جهان شد ز گرد سواران سپاه-
وزان روی بهمن صفی برکشید/که خورشید تابان زمین را ندید-
ز آواز شیپور و هندی درای/همی کوه را دل برآمد ز جای-
بشست آسمان روی گیتی به قیر/ببارید چون ژاله از ابر تیر-
ز چاک تبرزین و جر کمان/زمین گشت جنبان‌تر از آسمان-
سه روز و سه شب هم برین رزمگاه/به رخشنده روز و به تابنده ماه-
همی گرز بارید و پولاد تیغ/ز گرد سپاه آسمان گشت میغ-
بهادر امیرعضدی
"صنعت ِ ادبی ِ ایجاز" در شاهنامه - ۸
بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی
***
"صنعت ِ ادبی ِ ایجاز" در شاهنامه - ۸
***
نبوغِ اعجاب انگیز، در ناب گویی فردوسی:
تهمتن ببردش به زابلستان/نشستن‌گهش ساخت در گلستان-
سواری و تیر و کمان و کمند/عنان و رکیب و چه و چون و چند-
سواری و تیر و کمان و کمند/عنان و رکیب و چه و چون و چند-
نشستن‌گه مجلس و میگسار/همان باز و شاهین و کار شکار-
ز داد و ز بیداد و تخت و کلاه/سخن گفتن ززم و راندن سپاه-
هنرها بیاموختش سر به سر/بسی رنج برداشت و آمد به بر-
برنجید و گسترد و خورد و سپرد/برفت و به جز نام نیکی نبرد-
بیفتاد و برخاست و برگشت از اوی/بسوی گله تیز بنهاد روی-
بهادر امیرعضدی
تدبیر مه بانوی افراسیاب در خریدن جان تورانیان
و.ک(097)
بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی
***تدبیر مه بانوی افراسیاب در خریدن جان تورانیان
***
گاه تدبیر، کنشگری و نقش آفرینی زنانی مانند سیندخت، فرنگیس و مه بانوی افراسیاب در شاهنامه، جان مردمانی را می خرند.
***
پند و اندرز "مهِ بانوان ِ افراسیاب" به کیخسرو، پس از فرو ریختن و تسخیر گنگ دژ و گریختن افراسیاب:
مه ِ بانوان شد بنزدیک تخت/ابر شهریار آفرین کرد سخت-
همان پروریده بتان طراز/برین گونه بردند پیشش نماز-
همه یکسره زار بگریستند/بدان شوربختی همی زیستند-
کسی کو ندیدست جز کام و ناز/برو بر ببخشای روز نیاز-
همی خواندند آفرینی بدرد/که ای نیک‌دل خسرو رادمرد-
چه نیکو بدی گر ز توران زمین/نبودی بدلت اندرون ایچ کین-
سیاوش نگشتی بخیره تباه/ولیکن چنین گشت خورشید و ماه-
مه ِ بانوان افراسیاب، پس از چیره گی کیخسرو، رخ به رخ پیش تخت کیخسرو به او چنین میگوید:
چنان کرد بدگوهر افراسیاب/که پیش تو پوزش نبیند بخواب-
بسی دادمش پند و سودی نداشت/بخیره همی سر ز پندم بگاشت-
گوای منست آفریننده‌ام/که بارید خون از دو بیننده‌ام-
چو گرسیوز و جهن پیوند تو/که ساید بزاری کنون بند تو-
ز بهر سیاوش که در خان من/چه تیمار بد بر دل و جان من-
که افراسیاب آن بداندیش مرد/بسی پند بشنید و سودش نکرد-
بدان تا چنین روزش آید بسر/شود پادشاهیش زیر و زبر-
بتاراج داده کلاه و کمر/شده روز او تار و برگشته سر-
چنین زندگانی همی مرگ اوست/شگفت آنک بر تن ندردش پوست-
کنون از پی بیگناهان بما/نگه کن بر آیین شاهان بما-
همه پاک پیوستهٔ خسرویم/جز از نام او در جهان نشنویم-
ببد کردن جادو افراسیاب/نگیرد برین بیگناهان شتاب-
بخواری و زخم و بخون ریختن/چه بر بی‌گنه خیره آویختن-
که از شهریاران سزاوار نیست/بریدن سری کان گنهکار نیست-
ترا شهریارا جز اینست جای/نماند کسی در سپنجی سرای-
هم آن کن که پرسد ز تو کردگار/نپیچی ازان شرم روز شمار-
چو بشنید خسرو ببخشود سخت/بران خوبرویان برگشت بخت-
بهادر امیرعضدی
(109) - اصطلاح ِ "سیر ِ خواب شدن"، در شاهنامه ی فردوسی
برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی
***
(109) - اصطلاح ِ "سیر ِ خواب شدن"، در شاهنامه ی فردوسی
***
اصطلاح سیر ِ خواب شدن:
چو نزدیک شهر آمد افراسیاب/بران بد که رستم شود سیرخواب-
کنون من شبیخون کنم برسرش/برآیم گرد از سر لشکرش-
بهادر امیرعضدی
اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش دوم
برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی
***
اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش دوم
***
اغراق و بزرگنمایی، شگردی هنرمندانه که ردّ و نشان آن را در بسیاری از هنرها از جمله کاریکاتور، مینیاتور، سینما، تاتر، شعر(بویژه غزل)، داستان و ... می توان دید. اغراق، جلوه یی ست از هنر که برای ملموس و مشهود کردن یک واقعیت، آن را پر رنگ و لعاب تر و فراتر از اصل ِ همان واقعیت به رخ می کشد. نبوغ فردوسی در بکار گیری شگرد ِ اغراق، بسیار در شاهنامه دیده می شود. اغراق یکی از ارکان شاهنامه ست.
***
فرازهایی از اغراق در شاهنامه ی فردوسی
***
چو هر دو سپاه اندر آمد ز جای/تو گفتی که دارد در و دشت پای-
سیه شد ز گرد سپاه آفتاب/ز پیکان الماس و پر عقاب-
ز بس نالهٔ بوق و گرد سپاه/ز بانگ سواران در آن رزمگاه-
همی آب گشت آهن و کوه و سنگ/بدریا نهنگ و بهامون پلنگ-
زمین پرزجوش و هوا پر خروش/هژبر ژیان را بدرید گوش-
جهان سر بسر گفتی از آهنست/وگر آسمان بر زمین دشمنست-
بهر جای بر توده چون کوه کوه/ز گردان و ایران و توران گروه-
همه ریگ ارمان سر و دست و پای/زمین را همی دل برآمد ز جای-
همه بوم شد زیر نعل اندرون/چو کرباس آهار داده بخون-