"صنعت ِ ادبی ِ ایجاز" در شاهنامه - 6

960128

برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی 

***

نبوغ ِ فردوسی در بکار گیری "صنعت ِ ادبی ِ ایجاز" در اثر ِ کوه پیکرش، شاهنامه -  ۶

***

 چو رفتند و دیدند و باز آمدند / نهانی بر او فراز آمدند - 

 پولادوند به رستم :

 بدو گفت، کای مرد ِ رزم آزمای / چه باشیم بر خیره، چندین بپای -

 بگشتند وز دشت، برخاست گَرد / دو پیل ژیان و دو شیر نبرد -

 یکی گفت و پرسید و دیگر شنید / نیاورد کَس، راه بازی، پدید - 

ازان خاک، برداشت و بسترد و برد / به گِردش گرفتند، مردان ِ گُرد - 

نه مانَد، بر و بوم و نه مام و باب / شود پَست، رودابه، با رود ِ آب -

بهادر امیرعضدی

"صنعت ِ ادبی ِ ایجاز" در شاهنامه - 5

960116

برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی 

***

"صنعت ِ ادبی ِ ایجاز" در شاهنامه - 5

***

 نبوغ ِ فردوسی در بکار گیری "صنعت ِ ادبی ِ ایجاز" در اثر ِ کوه پیکرش، شاهنامه.

***

"بسی گفت و بشنید و زد داستان" / سر انجام، او گشت، همداستان -  

"بکُشتم کسی را، که بایست کشت" / که بُد کژ و با راه یزدان، درشت - 

"به خوان و نبید و شکار و نشست" / همی بود با شاه، مهتر پرست -  

"بیفتاد و برخاست و برگشت ازوی / به سوی گله، تیز، بنهاد روی" -  

"چه گویی، چه سازی، چه پاسخ دهی / که جفت ِ تو بادا، مهی و بهی" - 

چو از خواب بیدار شد پیلتن / بدو دشتبان گفت ای اهرمن - 

"چرا اسب در خید بگذاشتی / بر ِ رنج ِ نابرده، بر داشتی" - 

زگفتار او تیز شد مرد ِ هوش / "بجَست و گرفتش، یکایک، دو گوش" - 

"بیفشرد و بر کَند، هر دو، ز بُن" / "نگفت از بد ونیک، با او، سخن" -  

بهادر امیرعضدی

"صنعت ِ ادبی ِ ایجاز" در شاهنامه - 4

برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی 

***

"صنعت ِ ادبی ِ ایجاز" در شاهنامه - 4

***

 نبوغ ِ فردوسی در بکار گیری "صنعت ِ ادبی ِ ایجاز" در اثر ِ کوه پیکرش، شاهنامه .

***

سپهدار ، با بیژن ِ گیو، گفت / "که بر خیز و بگشای راز از نهفت" - 

برو تا سرِ تیغ ِ کوه ِ بلند / "ببین تا کیند و چه و چون و چند" - 

سواران، ز بس رنج و اسبان، ز تگ / یکی را به تن، بر نجنبید رگ - 

گودرز به رستم :

 بکام ِ دلت، شاد بادی و راد / بدین رزم، دادی، چو بایست داد -

نه سیمرغ کُشتش، نه رستم، نه زال / تو کُشتی، مر او را، چو کُشتی، مَنال  - 

همان زخم ِ کوپال و باران ِ تیر / خروش ِ یلان و دِه و دار و گیر -   

همه لشکر ِ چین، به هم، بر شکست / بسی کشت و افکند و چندی بخست -  

همی باز جُستند، بازی نَرد / به رشک و به رای و به ننگ و نبرد - 

بهادر امیرعضدی

"صنعت ِ ادبی ِ ایجاز" در شاهنامه - 3

برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی
***

"صنعت ِ ادبی ِ ایجاز" در  شاهنامه - 3

نبوغِ اعجاب انگیز، در ناب گویی فردوسی، همراه با ( نکته و پیامی پندآموز ):
***
(کرا آرزو بیش تیمار بیش) / « بکوش و نیوش و منه آز پیش » -
 « میاز و مناز و متاز و مرنج » / ( چه تازی به کین و چه نازی به گنج ) -
جهان « خواستی، یافتی »، خون مریز / ( مکن با جهاندار یزدان، ستیز ) –
 ( چو گفتی سخن، « باش و پاسخ شنو » / اگر بشنوی، زنده مانی برو ) -
 ( اگر زین جهان تیز بشتافتی / کنون آنچ « جُستی همه یافتی » ) -
« بنوش و بباز و بناز و ببخش » / ( مکن روز بر تاج و بر تخت دخش ) -
«ولیکن، تو شاهی و فرمان تراست / ترا ام من و بند و زندان تراست » -
 «کنون بند فرما وگر خواه، کُش / مرا، دل درست ست و آهسته، هُش » - 

بهادر امیرعضدی

"صنعت ِ ادبی ِ ایجاز" در شاهنامه - 2

برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی
***
نبوغِ اعجاب انگیز، در ناب گویی فردوسی، همراه با ( تجسمِ حالت و کنش ):
***
 زمان و نشانِ سپهر بلند / همه کرده پیدا، « چه و چون وچند » -
پسر، بی پدر شد، پدر، بی پسر / همه لشکر ِ گشن، زیر و زبر -
« نه کوس و نه لشکر نه بار و بنه » / همه میسره خسته و میمنه –
گرفتند هر دو عمودِ گران / همی حمله برد « آن بر این، این برآن » -
برآمد ز ناگه، دِه و دار و گیر / درخشیدن ِ تیغ و باران تیر -
برآمد، ده و گیر و بر بند و کـُش / نه با اسب، تاب و نه با مرد، هـُش - 
« نه تاج و نه تخت و نه پرده سرای / نه اسب و نه مردان جنگی به پای » -
ببود آن شب و خورد و گفت و شنید / سپیده، چو از کوه، سر برکشید - 
  « نه آباد بوم و نه مردان کار » / نه آن خستگان را کسی خواستار –
بباش و بیاسای و می خور به کام / چو گردد دلت رام، بر گوی نام -
همه یکسره تیغها برکشیم / برآریم جوش، « ار کُشند، ار کُشیم » -
مرا دید، بر جَست و یاوه نگفت /  دو گوشم، بکَند و همانجا بخفت -
 هیونی برون تاختند آن زمان / « برفت و بدید وبیامد » دمان –

و اوج تشبیه و استعاره:

 (اشاره به کشتن و ریختن خون رودابه توسط پدرش(مهراب کابلی) و روان شدن رودابه در نهرِ جاری از خونِ به زمین ریخته ی خودش:

 نه ماند بر و بوم و نه مام و باب / « شود پست رودابه با رود آب » -

بهادر امیرعضدی