برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

عناوین یادداشت‌ها

  • آداب رزم، ادامه ی نبرد در شب را بر نمی تابد - بخش 1- نبرد سپاه افراسیاب با سپاه کیخسرو چهارشنبه 29 دی 1400 15:26
    و.ک(027,1) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** آداب رزم، ادامه ی نبرد در شب را بر نمی تابد - بخش 1- نبرد سپاه افراسیاب با سپاه کیخسرو *** در نبرد سپاه افراسیاب با سپاه کیخسرو: چو خورشید را پشت باریک شد/ز دیدار شب روز تاریک شد- فریبنده گرسیوز پهلوان/بیامد بپیش برادر نوان- که اکنون ز گردان که جوید نبد/زمین پر ز خون...
  • سرداران و رادان شاهنامه، خدای خود را "خودی" میدانند - بخش نهم چهارشنبه 29 دی 1400 13:59
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** سرداران و رادان شاهنامه، خدای خود را "خودی" میدانند - بخش نهم *** سرداران و رادان شاهنامه، خدای خود را "خودی" میدانند و درخواست ها و گلایه هاشان را نیز با خدایشان، "خودمانی" در میان میگذارند. *** کیخسرو پس از شکست سپاه افراسیاب و وا نهادن آوردگاه و...
  • آرایش نظامی، در جنگ های بزرگ ِ شاهنامه – بخش هفتم سه‌شنبه 28 دی 1400 17:59
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** آرایش نظامی، در جنگ های بزرگ ِ شاهنامه – بخش هفتم *** افراسیاب و ساماندهی و آرایش سپاهش در نبرد بزرگ با سپاه کیخسرو: ز گردان شمشیرزن سی هزار/گزین کرد شاه از در کارزار- سوی بلخ بامی فرستادشان/بسی پند و اندرزها دادشان- گزین کرد دیگر سپه سی هزار/سواران گرد از در کارزار- بجیحون فرستاد تا...
  • نقش راز آلود ستارگان در پیش بینی ِ رخدادها در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۲۸ – سه‌شنبه 28 دی 1400 09:06
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نقش راز آلود ستارگان در پیش بینی ِ رخدادها در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۲۸ – *** حکیم فرزانه ی طوس، در شاهنامه ی کوه پیکرش، باور پیشینیان ما به طالع سعد و نحس و ایمان آنان به توان اختر شناسان در باز بینی و بازخوانی آینده ی اشخاص یا رخداد ها یا جنگ های پیش رو، را بازتاب می دهد و رخ می...
  • نامه ی پیروزی رستم بر خاقان، برای کیخسرو جمعه 10 دی 1400 22:50
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نامه ی پیروزی رستم بر خاقان، برای کیخسرو: *** تهمتن، پس از به کمند انداختن خاقان چین و تار و مار کردن ِ سپاه او، گزارش کار از چه و چون و چند ِ نبرد را در نامه ای برای کیخسرو میفرستد: تهمتن فرستاده ای را بجست/که با شاه گستاخ باشد نخست- فریبرز کاوس را برگزید/که با شاه نزدیکی او را...
  • پند های شاهنامه فردوسی - بخش (92) - پند بهرام اورمزد به پسرش بهرام ِ بهرام جمعه 10 دی 1400 20:20
    بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** پند های شاهنامه فردوسی - بخش (92) - پند بهرام اورمزد به پسرش بهرام ِ بهرام *** گزیده پندهایی در لا به لای گفتار ها و متن شاهنامه، که حکیم بزرگوار طوس، بیشتر در آغاز و فرجام داستان هایش و گاه از زبان ِ دل ِ شخصیت های شاهنامه اش، لب به سخن می گشاید. *** پند بهرام اورمزد به پسرش...
  • پند های شاهنامه فردوسی - بخش (91) - پند نامه ی اورمزد شاپور به پسرش بهرام پنج‌شنبه 9 دی 1400 20:57
    بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** پند های شاهنامه فردوسی - بخش (91) - پند نامه ی اورمزد شاپور به پسرش بهرام *** گزیده پندهایی در لا به لای گفتار ها و متن شاهنامه، که حکیم بزرگوار طوس، بیشتر در آغاز و فرجام داستان هایش و گاه از زبان ِ دل ِ شخصیت های شاهنامه اش، لب به سخن می گشاید. *** پند و اندرزنامه ی کشورداری...
  • (122) - مترادف ِ اصطلاح ِ "دیوار موش داره" پنج‌شنبه 9 دی 1400 20:15
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** (122) - مترادف ِ اصطلاح ِ " دیوار موش داره "، در شاهنامه ی فردوسی. *** ردّ ِ پای ریشه ی اصطلاحاتِ عامیانه در شاهنامه *** چه گفت آن سخن گوی پاسخ نیوش/که دیوار دارد به گفتار گوش- بهادر امیرعضدی
  • پند های شاهنامه فردوسی - بخش (93) - آفت دوام پادشاهی، سه چیزست پنج‌شنبه 9 دی 1400 16:29
    بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** پند های شاهنامه فردوسی - بخش (93) - آفت دوام پادشاهی، سه چیزست. *** گزیده پندهایی در لا به لای گفتار ها و متن شاهنامه، که حکیم بزرگوار طوس، بیشتر در آغاز و فرجام داستان هایش و گاه از زبان ِ دل ِ شخصیت های شاهنامه اش، لب به سخن می گشاید. *** آفت دوام پادشاهی، سه چیزست. *** پند...
  • اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش پنجم - هماون و رستم از فراز کوه هماون جمعه 3 دی 1400 14:26
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش پنجم *** اغراق و بزرگنمایی، شگردی هنرمندانه که ردّ و نشان آن را در بسیاری از هنرها از جمله کاریکاتور، مینیاتور، سینما، تاتر، شعر(بویژه غزل)، داستان و ... می توان دید. اغراق، جلوه یی ست از هنر که برای ملموس و مشهود کردن یک واقعیت، آن را...
  • کنام پلنگان و شیران، در شاهنامه فردوسی: جمعه 3 دی 1400 00:49
    و.ک(079) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** کنام پلنگان و شیران، در شاهنامه فردوسی *** شاپور ساسانی به برانوش: به ایران زمین آنچ بد شارستان/کنون گشت یکسر همه خارستان- عوض خواهم آن را که ویران شدست/کنام پلنگان و شیران شدست- هر آنکس که او کار خسرو شنود/به گیتی نبایدش گستاخ بود- همه بوم ایران تو ویران شمر/کنام پلنگان و...
  • داستان بیژن و منیژه، "ویترین" و نمایشگاه ِ شخصیت چند جانبه ی رستم دوشنبه 29 آذر 1400 22:15
    و.ک(082) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** شاهنامه، فردوسی و رستم را بیشتر و بهتر بشناسیم. *** یکی از فرازهای ناب شاهنامه فردوسی، در شناساندن وجوه شخصیتی رستم، در بخشی از داستان بیژن و منیژه به قید ِ قلم پر توانش در می آید. حکیم فرزانه طوس با نبوغی شگفت انگیز، بخشی از داستان بیژن و منیژه را به "ویترین"...
  • کاموس کشانی و سزای خوار شمردن ِ کمند ِ شصت خم ِ رستم شنبه 27 آذر 1400 18:22
    و.ک(083) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** کاموس کشانی و سزای خوار شمردن ِ کمند ِ شصت خم ِ رستم *** کاموس کشانی، الوای، نیزه دار ِ رستم را لگد کوب ِ اسب خود میکند: شد الوای آهنگ کاموس کرد/که جوید بآورد با او نبرد- نهادند آوردگاهی بزرگ/کشانی بیامد به کردار گرگ- بزد نیزه و برگرفتش ز زین/بینداخت آسان به روی زمین- عنان...
  • هنر، خرد، نژاد و داد، ارکان ِ چهار گانه شاهنامه فردوسی. جمعه 26 آذر 1400 22:54
    و.ک(084) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** هنر، خرد، نژاد و داد، ارکان ِ چهار گانه "عناصر اربعه" ی دیدگاه و باور ِ حکیم فرزانه طوس در شاهنامه. پرداختن به سیما و نقش ِ هنر، خرد، نژاد (گوهر ) و داد، در لا به لای بیت های شاهنامه موج می زند. *** نژاد، ذاتی ست: گهر آنک از فر یزدان بود نیازد به بد دست و بد نشنود...
  • رستم و ترس چهارشنبه 24 آذر 1400 14:13
    و.ک(035) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** رستم و ترس: در فرازی از نبرد هماون، انبوهی ِ سپاه خاقان چین به سرکردگی کاموس کشانی، چنان رستمی را غافلگیر میکند. موش کور ترس، در دل ِ رستم، رخنه میکند و سر ِ روی برتافتن از آوردگاه به دلش می نشاند: بشد پیلتن تا سر تیغ کوه/بدیدار خاقان و توران گروه- سپه دید چندانک دریای...
  • معادل های بیت معروف همه سر به سر تن به کشتن دهیم/ ازان به که کشور به دشمن دهیم - در شاهنامه فردوسی سه‌شنبه 23 آذر 1400 19:57
    و.ک(085) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** معادل های بیتی معروف، مجهول و مجعول و البته بسیار حماسی و برانگیزاننده در شاهنامه فردوسی. *همه سر به سر تن به کشتن دهیم/ ازان به که کشور به دشمن دهیم* - *** سپاهیان توران به خاقان: سپه سربسر پیش خاقان شدند/ز کاموس با درد و گریان شدند- کنون چارهٔ کار ما بازجوی/بتنها تن خویش و...
  • سخنرانی انگیزشی و برانگیزاننده ی هومان برای سپاهیان تورانی درنبرد هماون 2 سه‌شنبه 23 آذر 1400 10:35
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** سخنرانی انگیزشی و برانگیزاننده ی هومان برای سپاهیان تورانی درنبرد هماون 2 *** چو بشنید هومان خروش سپاه/نشست از بر تازی اسپی سیاه- بیامد ز لشکر بسی کشته دید/بسی بیهش از رزم برگشته دید- فرو ریخت از دیده خون بر برش/یکی بانگ زد تند بر لشکرش- چنین گفت کایدر طلایه نبود/شما را ز کین ایچ...
  • ترفند های جنگی در شاهنامه فردوسی - بخش 14 - ترفند شبیخون در شاهنامه – (بخش 9) - شبیخون زدن گودرز و طوس به سپاه پیران سه‌شنبه 23 آذر 1400 00:04
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** ترفند های جنگی در شاهنامه فردوسی - بخش 14 - ترفند شبیخون در شاهنامه – (بخش 9) - شبیخون زدن گودرز و طوس به سپاه پیران در نبرد هماون *** شبیخون، شگرد (تاکتیک) ِ جنگی توارنیان است. ایرانیان ترفند شبیخون را زشت میدانند و از سر ِ نامردی و زبونی.(( شبیخون نه کردار مردان بود )) ایرانیان...
  • رجز خوانی در شاهنامه - 27 - رجز خوانی هومان ویسه با طوس نوذر در نبرد هماون دوشنبه 22 آذر 1400 20:38
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** رجز خوانی در شاهنامه - 27 - رجز خوانی هومان ویسه با طوس نوذر در نبرد هماون *** رجز خوانی، از فراز های شور انگیز و گرمی بخش آوردگاه نبرد های تن به تن یلان در شاهنامه *** رجز خوانی هومان ویسه به طوس نوذر در نبرد هماون: چو هومان بدید آن سپاه گران/گراییدن گرز و تیغ سران- چنین گفت هومان...
  • بیژن و سرکوفت زدن به پدرش گیو چهارشنبه 17 آذر 1400 21:31
    و.ک(086) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** بیژن و سرکوفت زدن به پدرش گیو "نه آنی که بودی"، و برانگیختنش به نبرد با تژاو: چنین گفت بیژن به فرخ پدر/که ای نامور گُرد ِ پرخاشخر- سرافراز و بیداردل پهلوان/به پیری نه آنی که بودی جوان- ترا با تژاو این همه پند چیست/به ترکی چنین، مهر و پیوند چیست- همی گرز و خنجر...
  • وصف ِ افروختن آتش، در شاهنامه فردوسی چهارشنبه 17 آذر 1400 18:50
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** وصف زیبایی از روند ِ بَرکردن و افروختن آتش، در شاهنامه فردوسی *** نهادند بر دشت، هیزم دو کوه/جهانی نظاره شده هم گروه- وزان پس به موبد بفرمود شاه/که بر چوب ریزند نفط سیاه- وصفی ناب و ملموس از "بَرکردن" یا برافروختن آتش، به ترتیب ِ دَمیدن، دود برخاستن، گُر گرفتن، شعله ور...
  • ترفند های جنگی در شاهنامه فردوسی - بخش ۱۳ - ترفند شبیخون در شاهنامه – (بخش ۸) - شبیخون شاپور ساسانی دوشنبه 15 آذر 1400 13:12
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** ترفند های جنگی در شاهنامه فردوسی - بخش ۱۳ - ترفند شبیخون در شاهنامه – (بخش ۸) - شبیخون شاپور ساسانی *** شبیخون شگرد (تاکتیک) ِ جنگی توارنیان است. ایرانیان ترفند شبیخون را زشت میدانند و از سر ِ نامردی و زبونی.(( شبیخون نه کردار مردان بود )) ایرانیان نبرد رخ به رخ و چشم در چشم حریف...
  • ترسیم مرگ، به روایت حکیم فردوسی طوسی - بخش ششم چهارشنبه 10 آذر 1400 13:12
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** ترسیم مرگ، به روایت حکیم فردوسی طوسی - بخش ششم *** در زندگی، چهره ای کریه و منحوس تر از مرگ وجود ندارد و شاهنامه به زیبا ترین و شیوا ترین شکل، این واقعیت نا گریز و نا گزیر، که خود بخشی از زندگی ست را به تصویر می کشد. *** واقعیت ِ مرگ، در شاهنامه به زیبا ترین و شیوا ترین شکل به...
  • ترسیم مرگ، به روایت حکیم فردوسی طوسی - بخش پنجم چهارشنبه 10 آذر 1400 13:10
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** ترسیم مرگ، به روایت حکیم فردوسی طوسی - بخش پنجم *** در زندگی، چهره ای کریه و منحوس تر از مرگ وجود ندارد و شاهنامه به زیبا ترین و شیوا ترین شکل، این واقعیت نا گریز و نا گزیر، که خود بخشی از زندگی ست را به تصویر می کشد. *** واقعیت ِ مرگ، در شاهنامه به زیبا ترین و شیوا ترین شکل به...
  • ترسیم مرگ، به روایت حکیم فردوسی طوسی - بخش چهارم چهارشنبه 10 آذر 1400 13:06
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** ترسیم مرگ، به روایت حکیم فردوسی طوسی - بخش چهارم *** در زندگی، چهره ای کریه و منحوس تر از مرگ وجود ندارد و شاهنامه به زیبا ترین و شیوا ترین شکل، این واقعیت نا گریز و نا گزیر، که خود بخشی از زندگی ست را به تصویر می کشد. *** واقعیت ِ مرگ، در شاهنامه به زیبا ترین و شیوا ترین شکل به...
  • ترسیم مرگ، به روایت حکیم فردوسی طوسی - بخش سوم چهارشنبه 10 آذر 1400 11:42
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** ترسیم مرگ، به روایت حکیم فردوسی طوسی - بخش سوم *** در زندگی، چهره ای کریه و منحوس تر از مرگ وجود ندارد و شاهنامه به زیبا ترین و شیوا ترین شکل، این واقعیت نا گریز و نا گزیر، که خود بخشی از زندگی ست را به تصویر می کشد. *** واقعیت ِ مرگ، در شاهنامه به زیبا ترین و شیوا ترین شکل به...
  • شرح فردوسی از منابع، برای تدوین شاهنامه سه‌شنبه 9 آذر 1400 14:39
    و.ک(087) بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** شرح فردوسی از منابع، برای تدوین شاهنامه *** شرح ِ پیر فرزانه توس فردوسی خردمند در مورد چگونگی گردآوری منابع، برای تدوین شاهنامه: سخن هر چه گویم همه گفته‌اند/بر باغ دانش همه رفته‌اند- اگر بر درخت برومند جای/نیابم که از بر شدن نیست رای- کسی کو شود زیر نخل بلند/همان سایه زو...
  • وصف دارای داراب از حمله ی اسکندر سه‌شنبه 9 آذر 1400 14:11
    و.ک(088) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** وصف دارای داراب از حمله ی اسکندر: چو دارا بران کرسی زر نشست/برفتند گردان خسروپرست- به ایرانیان گفت کای مهتران/خردمند و شیران و جنگاوران- ببینید تا رای پیکار چیست/همی گفت با درد و چندی گریست- چنین گفت کامروز مردن به نام/به از زنده دشمن بدو شادکام- نیاکان و شاهان ما تا بدند/به...
  • اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش چهارم- نبرد دارای داراب با اسکندر سه‌شنبه 9 آذر 1400 14:03
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** اغراق یا بزرگنمایی در شاهنامه ی فردوسی - بخش چهارم *** اغراق و بزرگنمایی، شگردی هنرمندانه که ردّ و نشان آن را در بسیاری از هنرها از جمله کاریکاتور، مینیاتور، سینما، تاتر، شعر(بویژه غزل)، داستان و ... می توان دید. اغراق، جلوه یی ست از هنر که برای ملموس و مشهود کردن یک واقعیت، آن را...
  • نبرد رخ به رخ و نبرد همگروه، در شاهنامه چهارشنبه 3 آذر 1400 15:36
    و.ک(089) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** نبرد رخ به رخ، رو در رو یا نفر به نفر و نبرد همگروه یا نبرد انبوه، در شاهنامه فردوسی. *** نبرد ِ انبوه یا نبرد ِ همگروه: چو بشنید افراسیاب این سخن/ بدو گفت مشتاب و تندی مکن- دو لشکر برین گونه پر درد و خشم/ستاره به ما دارد از چرخ چشم- *به انبوه* جستن نه نیکوست جنگ/شکستی بوَد،...