برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

عناوین یادداشت‌ها

  • بهرام گور با دلآرامش، آزاده، در نخجیر گاه. سه‌شنبه 4 تیر 1398 13:18
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** بهرام گور با دلآرامش، آزاده، در نخجیر گاه: جز از گوی و میدان نبودیش کار / گهی زخم چوگان و گاهی شکار - چنان بد که یک روز بی انجمن / به نخچیرگه رفت با چنگ زن - کجا نام آن رومی آزاده بود / که رنگ رخانش به می داده بود - به پشت هیون چمان بر نشست / ابا سرو آزاده، چنگی به دست - دلارام او...
  • نگرش طبقاتی شاهان، در شاهنامه - بخش ۳ - جدال بر سر برتری نژاد و پیشینه - موبد بهرام آذرمهان و هرمزد نوشیروان دوشنبه 3 تیر 1398 11:23
    و.ک(160,3) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نگرش طبقاتی شاهان، در شاهنامه - بخش ۳ - جدال بر سر برتری نژاد و پیشینه - موبد بهرام آذرمهان و هرمزد نوشیروان *** بهرام آذرمهان به هرمزد نوشیروان: بدو گفت بهرام کای ترک زاد/به خون ریختن تا نباشی تو شاد - تو خاقان نژادی نه از کیقباد/که کسری ترا تاج بر سر نهاد - شنید آن سخن...
  • شاهنامه و "ناز پرورده های" دربارِ شاهان - بخش هفتم - ساسان پسر چهارمِ ساسانِ دارا، ساسان چهارم یکشنبه 2 تیر 1398 16:46
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** شاهنامه و "ناز پرورده های" دربارِ شاهان - بخش هفتم - ساسان پسر چهارمِ ساسانِ دارا، ساسان چهارم *** ولایتِ عهدهای دربار، اصولاً نه نیاز و نه انگیزه ی حصولِ حاصل و رسیدن به محصول و جایگاه، پایگاه و تخت را دارند. بسترِ دربار آنقدر گرم و نرم ست که دربار زاده ها، حاضر به ترک این...
  • شاهنامه و "ناز پرورده های" دربارِ شاهان - بخش ششم - ساسان دارا، ساسان سوم یکشنبه 2 تیر 1398 16:42
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** شاهنامه و "ناز پرورده های" دربارِ شاهان - بخش ششم - ساسان دارا، ساسان سوم *** ولایتِ عهدهای دربار، اصولاً نه نیاز و نه انگیزه ی حصولِ حاصل و رسیدن به محصول و جایگاه، پایگاه و تخت را دارند. بسترِ دربار آنقدر گرم و نرم ست که دربار زاده ها، حاضر به ترک این رخوت و خلسه ی نشئه...
  • شاهنامه و "ناز پرورده های" دربارِ شاهان - بخش پنجم - ساسانِ ساسان(ساسان دوم) یکشنبه 2 تیر 1398 16:40
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** شاهنامه و "ناز پرورده های" دربارِ شاهان - بخش پنجم - ساسانِ ساسان(ساسان دوم) *** ولایتِ عهدهای دربار، اصولاً نه نیاز و نه انگیزه ی حصولِ حاصل و رسیدن به محصول و جایگاه، پایگاه و تخت را دارند. بسترِ دربار آنقدر گرم و نرم ست که دربار زاده ها، حاضر به ترک این رخوت و خلسه ی...
  • نگرش طبقاتی شاهان، در شاهنامه - بخش ۲ - جدال شاهان بر سر برتری نژاد و پیشینه جمعه 31 خرداد 1398 16:41
    و.ک(160,2) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نگرش طبقاتی شاهان، در شاهنامه - بخش ۲ - جدال شاهان بر سر برتری نژاد و پیشینه *** جدال شاهان بر سر برتری نژادی و پیشینه نیاکان *** بهرام چوبینه به خسرو پرویز: نه چون اردشیر اردوان را بکشت/به نیرو شد و تختش آمد به مشت- کنون سال چون پانصد بر گذشت/سر تاج ساسانیان سرد گشت-...
  • شاهنامه و "ناز پرورده های" دربارِ شاهان - بخش سوم - گشتاسب جمعه 31 خرداد 1398 16:19
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** شاهنامه و "ناز پرورده های" دربارِ شاهان - بخش سوم - گشتاسب *** ولایتِ عهدهای دربار، اصولاً نه نیاز و نه انگیزه ی حصولِ حاصل و رسیدن به محصول و جایگاه، پایگاه و تخت را دارند. بسترِ دربار آنقدر گرم و نرم ست که دربار زاده ها، حاضر به ترک این رخوت و خلسه ی نشئه آور، نیستند....
  • دستاورد های اسکندر از هند یکشنبه 26 خرداد 1398 15:31
    و.ک(207) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** دستاورد های اسکندر از هند *** سکندر چو کرد اندر ایران نگاه/بدانست کو را شد آن تاج و گاه- همی راه و بیراه لشکر کشید/سوی کید هندی سپه برکشید- نامه اسکندر به کید هندی : ز اسکندر راد پیروزگر/خداوند شمشیر و تاج و کمر- نوشتم یکی نامه نزدیک تو/که روشن کند جان تاریک تو- همآنگه که بر...
  • اسکندر و چشمه آب حیوان یکشنبه 26 خرداد 1398 11:51
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** اسکندر و چشمه آب حیوان *** خرد یافته مرد یزدان پرست/بدو در یکی چشمه گوید که هست - گشاده سخن مرد با رای و کام/همی آب حیوانش خواند به نام - چنین گفت روشن دل پر خرد/که هرک آب حیوان خورد کی مرد - ز فردوس دارد بران چشمه راه/بشوید بران تن، بریزد گناه - اسکندر ، فرود آمد و بامداد پگاه/به...
  • سرانجام هرمزد نوشیروان، پس از ترفند ترور ناموفق پسرش خسرو پرویز یکشنبه 26 خرداد 1398 09:39
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** سرانجام هرمزد نوشیروان ، پس از ترفند ترور ناموفق پسرش خسرو پرویز *** پس از ترفند ترور ناموفق خسرو پرویز به دستور پدرش هرمزد نوشیروان، هرج و مرج حاکم میشود و بندوی و گستهم دایی های خسرو پرویز و سایر زندانیان، شورش کرده و به دربار هرمزد نوشیروان میروند و او را کور و برکنار و خسرو پرویز...
  • نادیده گرفتن و سبک شمردن بهرام چوبینه توسط پرموده(خاقان) و پشیمانی بهرام چوبینه از خشم گرفتن بر پرموده. یکشنبه 19 خرداد 1398 20:05
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نادیده گرفتن و سبک شمردن بهرام چوبینه توسط پرموده(خاقان) و پشیمانی بهرام چوبینه از خشم گرفتن بر پرموده. *** بهرام پرموده را در محاصره میاندازد. پرموده از هرمزد نوشیروان امان میخواهد و هرمزد نوشیروان او را امان میدهد. پرموده از بهرام چوبینه میگریزد و در دز افراز سنگر می گیرد: دزی...
  • دربار هرمزد نوشیروان، کانون توطئه. یکشنبه 19 خرداد 1398 18:50
    و.ک(208) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** دربار هرمزد نوشیروان، کانون توطئه. *** توطئه ی هرمزد ِ نوشیروان، بر ضد سیمای برزین با برگ بهرام آذرمهان. *** هرمزد ِ نوشیروان، بهرام آذرمهان را فرا میخواند: چوشب تیره تر شد مر او را بخواند / به پیش خود اندر به زانو نشاند - بدو گفت خواهی که ایمن شوی / نبینی ز من تیزی و...
  • پیشگویی کسرا انوشیروان و شیوه ی حکومتداریِ نابخردانه ی هرمزد در رقعه ی پرنیان یکشنبه 19 خرداد 1398 18:37
    و.ک(209) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** پیشگویی کسرا انوشیروان و شیوه ی حکومتداریِ نابخردانه ی هرمزد در رقعه ی پرنیان *** بهرام آذرمهان، رقعه ی پرنیان (پند نامه ی توام با پیشگویی کسرا انوشیروان) در باره ی حوادثی که در سال دوازدهم حکومت نابخردانه ی پسرش هرمزد روی خواهد داد را نزد هرمزد نوشیروان می برد: پیامی...
  • هرمزد نوشیروان، قاتل موبدان شنبه 18 خرداد 1398 09:58
    و.ک(210) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** هرمزد نوشیروان قاتل موبدان *** هرمزد نوشیروان قاتل موبدانِ دربار، ایزد گشسب، زردهشت، بهرام آذر مهان، برزمهر، سیمای برزین، ماه آذر *** کشتن ایزد گشسب : به ایزد گشسب آنزمان دست آخت / به بیهوده بر بند و زندانش ساخت - ز ایزد گشسب آنگهی شد درشت / به زندان فرستاد و او را بکشت -...
  • ترور یا "حذف فیزیکی" در شاهنامه - 3 -هرمزد ِ نوشیروان و دستور دادن به ترور ِ فرزندش خسرو پرویز. شنبه 18 خرداد 1398 09:37
    و.ک(159,3) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** ترور یا "حذف فیزیکی" در شاهنامه - 3 -هرمزد ِ نوشیروان و دستور دادن به ترور ِ فرزندش خسرو پرویز. *** هرمزد از دیدن سکه به نام خسرو پرویز، بر افروخته میشود و دستور به ترور ِ فرزندش خسرو پرویز می دهد. *** هرمزد از دیدن زدن سکه به نام خسرو پرویز، بر افروخته میشود:...
  • باز نگری و مرور تاریخ و آموختن از نیک و بد ِ گذشتگان در شاهنامه - (۱۳) چهارشنبه 15 خرداد 1398 13:56
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** باز نگری و مرور تاریخ و آموختن از نیک و بد ِ گذشتگان در شاهنامه - (۱۳) *** تاریخنگاری، بخشی از "هنر" فردوسی و نشر ِ تاریخ ِ ایران زمین، بخشی از "هدف" فردوسی در تدوین شاهنامه *** بهرام چوبینه و عبرت از تاریخ پیشینیان. *** گردیه، خواهر بهرام چوبینه به بالین بهرام...
  • آیین ها در شاهنامه ی فردوسی - ۱ - آیین آریان های ایرانی دوشنبه 13 خرداد 1398 16:07
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی – *** آیین ها در شاهنامه ی فردوسی - ۱ - آیین آریان های ایرانی *** آیین آریان های ایرانی *** آریان های ایرانی قبل از ظهور زرتشت نیز یکتا پرست بوده اند . از جمله می توان از "پیامبر شاه" بودن فریدون و جمشید نام برد . هرچند که بنا بر متون دینی جمشید خود را در امر پیامبری ناتوان می...
  • فردوسی و امتیاز دادن به سهراب - ۴ شنبه 11 خرداد 1398 17:50
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** فردوسی و امتیاز دادن به سهراب - ۴ *** فردوسی حکیم طوس در چهار فراز از عرصه ی نبرد رستم و سهراب، امتیاز و برتری را به سهراب می دهد - فراز 4 *** کفه ی ترازوی امتیاز دهی فردوسی، در نبرد رستم و سهراب، به سوی سهراب سنگینی میکند. *** رستم، چاره ی مرگ را در ترفند می بیند : بدان...
  • فردوسی و امتیاز دادن به سهراب - ۳ شنبه 11 خرداد 1398 17:33
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** فردوسی حکیم طوس در چهار فراز از عرصه ی نبرد رستم و سهراب، امتیاز و برتری را به سهراب می دهد - فراز 3 *** کفه ی ترازوی امتیاز دهی فردوسی، در نبرد رستم و سهراب، به سوی سهراب سنگینی میکند. *** مهرجویی سهراب در برابر چاره جویی و ترفند ِ رستم. *** گاهِ رزم، سهراب آرام و مطمئن و مهرجو می...
  • فردوسی و امتیاز دادن به سهراب - ۲ شنبه 11 خرداد 1398 17:21
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** فردوسی حکیم طوس در چهار فراز از عرصه ی نبرد رستم و سهراب، امتیاز و برتری را به سهراب می دهد - فراز 2 *** کفه ی ترازوی امتیاز دهی فردوسی، در نبرد رستم و سهراب، به سوی سهراب سنگینی میکند. *** به رخ کشیدن برتری روحی سهراب به روحیه ی در هم کوبیده شده ی رستم: چنین گفت سهراب کاو زین سپاه...
  • فردوسی و امتیاز دادن به سهراب - ۱ شنبه 11 خرداد 1398 17:03
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** فردوسی حکیم طوس در چهار فراز از عرصه ی نبرد رستم و سهراب، امتیاز و برتری را به سهراب می دهد - فراز 1 *** کفه ی ترازوی امتیاز دهی فردوسی، در نبرد رستم و سهراب، به سوی سهراب سنگینی میکند. *** فراز ِ روی گردانیدن رستم از ادامه ی پیکار سهراب و تاخت زدن به سپاه تورانیان: تهمتن به توران...
  • عرفان شرقی و شاهنامه - بخش اول - سکولاریزم سرداران سپاه کیخسرو و دامنه ی تحمل و آزادمنشی رستم و زال شنبه 11 خرداد 1398 16:54
    بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** عرفان شرقی و شاهنامه - بخش اول - « سکولاریزم سرداران سپاه کیخسرو و دامنه ی تحمل و آزادمنشی رستم، زال و گودرز هنگام معراج کیخسرو » *** پس از برتخت نشستن کیخسرو ( پسر سیاووش )، رستم و زال به دیدار شاه می روند: بیاراست رستم به دیدار شاه / ببیند که تا هست زیبای گاه - ابا زال، سام...
  • فردوسی و داد - بخش 1- جایگاه واژه ی «داد» در شاهنامه شنبه 11 خرداد 1398 15:44
    بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** فردوسی و داد - بخش 1 *** فردوسی گاه خدایش را با همین «داد»، محک میزند و بسان موسی «کلیم الله»، با خدایش محاوره دارد . حتی او را به چالش میکشد : « اگر مرگ داد ست بیداد چیست/ز داد اینهمه بانگ و فریاد چیست » . و در پاسخ ِ پژواک ِ فریادش، به آسمان، می گوید، اگر دادی باشد، فریادی نیست...
  • فردوسی و داد - بخش 2 - جایگاه واژه ی «داد» در شاهنامه - داد، ذاتی ِ خدایان فردوسی شنبه 11 خرداد 1398 15:35
    بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** فردوسی و داد - بخش 2 - داد، ذاتی ِ خدایان فردوسی *** فردوسی خدایان خود را بر محورهای داد ( عدل )، خرد، مهر، نیکی و پاکی می سنجد و آنان را با این مفاهیم ارج میگذارد، پایگاه می دهد و پاس می دارد . در شاهنامه، هیچگاه با خدایان عیوس و کین توز و عنود و عصبانی مواجه نمی شویم . حتی نام و...
  • فردوسی و داد - بخش 3 - جایگاه واژه ی «داد» در شاهنامه جمعه 3 خرداد 1398 01:20
    بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** فردوسی و داد - بخش 3 - جایگاه داد در شاهنامه *** فردوسی، بر هفت واژه ی خرد، راستی، آشتی، داد، زندگی، آفرینش، و بنام زیستن، متمرکز ست و سرتاسر شاهنامه سرشار از به رخ کشیدن این مفاهیم ست. حکیم فردوسی، با جلا بخشیدن به همین مفاهیم، سلاحی بر ضد نقطه ی مقابل همین واژه ها، (جهل، دروغ،...
  • جایگاه واژه ی آشتی در شاهنامه پنج‌شنبه 2 خرداد 1398 15:58
    و.ک(211) بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** جایگاه واژه ی «آشتی» در شاهنامه *** فردوسی، بر هفت واژه ی خرد، راستی، آشتی، داد، زندگی، آفرینش، و بنام زیستن، متمرکز ست و سرتاسر شاهنامه سرشار از به رخ کشیدن این مفاهیم ست. حکیم فردوسی، با جلا بخشیدن به همین مفاهیم، سلاحی بر ضد نقطه ی مقابل همین واژه ها، (جهل، دروغ، جنگ،...
  • جایگاه واژه ی «بنام زیستن» در شاهنامه پنج‌شنبه 2 خرداد 1398 15:16
    و.ک(212) بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** جایگاه بنام زیستن در شاهنامه *** فردوسی، بر هفت واژه ی خرد، راستی، آشتی، داد، زندگی، آفرینش، و بنام زیستن، متمرکز ست و سرتاسر شاهنامه سرشار از به رخ کشیدن این مفاهیم ست. حکیم فردوسی، با جلا بخشیدن به همین مفاهیم، سلاحی بر ضد نقطه ی مقابل همین واژه ها، (جهل، دروغ، جنگ،...
  • جایگاه واژه ی زندگی در شاهنامه پنج‌شنبه 2 خرداد 1398 15:00
    و.ک(213) بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** جایگاه زندگی در شاهنامه *** فردوسی، بر هفت واژه ی خرد، راستی، آشتی، داد، زندگی، آفرینش، و بنام زیستن، متمرکز ست و سرتاسر شاهنامه سرشار از به رخ کشیدن این مفاهیم ست. حکیم فردوسی، با جلا بخشیدن به همین مفاهیم، سلاحی بر ضد نقطه ی مقابل همین واژه ها، (جهل، دروغ، جنگ، بیداد،...
  • جایگاه واژه ی راستی در شاهنامه پنج‌شنبه 2 خرداد 1398 12:57
    و.ک(214) بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** جایگاه راستی در شاهنامه *** فردوسی، بر هفت واژه ی خرد، راستی، آشتی، داد، زندگی، آفرینش، و بنام زیستن، متمرکز ست و سرتاسر شاهنامه سرشار از به رخ کشیدن این مفاهیم ست. حکیم فردوسی، با جلا بخشیدن به همین مفاهیم، سلاحی بر ضد نقطه ی مقابل همین واژه ها، (جهل، دروغ، جنگ، بیداد،...
  • خسرو پرویز و گماردن مردی "بد گوهر و نابکار" به فرمانداری ری. پنج‌شنبه 2 خرداد 1398 12:41
    و.ک(216) بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** خسرو پرویز و گماردن مردی "بد گوهر و نابکار"، به مقام ِ فرمانداری ری، برای پیشگیری از تخریب شهر. *** گردیه، همسر خسرو پرویز، به تدبیر ِ برادرش گردوی، شوهرش (گستهم) را می کشد و همسر خسرو پرویز می شود. گردیه از برادر دیگرش بهرام چوبینه به خاطر زیاده خواهی و دور...