برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

عناوین یادداشت‌ها

  • "مانیفست" یا "کلام اول و آخر" گوهر بار حکیم بزرگوار طوس 9 سه‌شنبه 7 اسفند 1397 22:25
    برگزیده های از شاهنامه ی فردوسی *** "مانیفست" یا "کلام اول و آخر" گوهر بار حکیم بزرگوار طوس، در قالب اندرز های داهیانه ی بزرگمهر دانشور، در "دیالوگی" شیرین و شنیدنی با موبدان دربار کسرا انوشیروان *** کسرا انوشیروان: هرانکس که دارد به دل دانشی/ بگوید، مرا زو بود رامشی - موبد، دگر گفت: کان...
  • "مانیفست" یا "کلام اول و آخر" گوهر بار حکیم بزرگوار طوس 8 سه‌شنبه 7 اسفند 1397 22:23
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** "مانیفست" یا "کلام اول و آخر" گوهر بار حکیم بزرگوار طوس، در قالب اندرز های داهیانه ی بزرگمهر دانشور، در "دیالوگی" شیرین و شنیدنی با موبدان دربار کسرا انوشیروان *** کسرا انوشیروان: هرانکس که دارد به دل دانشی/ بگوید، مرا زو بود رامشی - موبد، دگر گفت: کز...
  • بزرگمنشی سیمرغ دوشنبه 6 اسفند 1397 22:55
    و.ک(245) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** بزرگمنشی سیمرغ *** حکیم بزرگوار طوس، گاه تراوش های فلسفی، باور ها و حرف ِ دلش را با زبانی دیگر و از زبان دیگران جاری می سازد. و اینک، از زبان سیمرغ. سیمرغ، با این حالی که اسفندیار در خوان چهارم از خوان های هفت گانه اش، جفت او را کشته ست، بی کینه توزی، و بری از انتقامجویی،...
  • گنج های خسرو پرویز دوشنبه 6 اسفند 1397 22:53
    و.ک(246) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** گنج های خسرو پرویز *** نخستین که بنهاد "گنج عروس" / ز چین و ز برطاس وز روم و روس - دگر گنج پر در خوشاب بود / که بالاش یک تیر پرتاب بود - که "خضرا" نهادند نامش ردان / همان تازیان نامور بخردان - دگر "گنج باد آور"ش خواندند / شمارش بکردند و در...
  • اندرز نوشیروان قباد دوشنبه 6 اسفند 1397 22:51
    و.ک(247) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** اندرز نوشیروان قباد. *** چنان دان که نوشین روان قباد / به اندرز این کرد در نامه یاد: که هرکو سلیحش به دشمن دهد / همی خویشتن رابه کشتن دهد - که چون بازخواهد کش آید به کار / بداندیش با او کند کارزار - بهادر امیرعضدی
  • زرتشت، برای دفع قضا و بلا، زنجیری از بهشت آورده و به گردن اسفندیار می اندازد دوشنبه 6 اسفند 1397 22:48
    و.ک(248) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** زرتشت، برای دفع قضا و بلا، زنجیری از بهشت آورده و به گردن اسفندیار می اندازد *** زرتشت، داماد گشتاسب، شوهر خواهر اسفندیار، زمان تولد اسفندیار برای دفع قضا و بلا فلزی را با زنجیر که از بهشت برای گشتاسب پدر اسفندیار آورده بود به گردن اسفندیار می اندازد. *** همین زنجیر در یکی...
  • حکم ناگزیر مرگ در روند زندگی دوشنبه 6 اسفند 1397 22:45
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** حکم ناگزیر مرگ در روند زندگی. *** نزاید جز از مرگ را جانور / سرای سپنج ست و ما بر گذر - اگر تاج ساییم و گر خود و ترگ / رهایی نیابیم از چنگ مرگ - * چه قیصر چه خاقان، چو آید زمان / بخاک اندر آید سرش بیگمان - * نیابد کسی چاره از چنگ مرگ/چو باد خزانست و ما همچو برگ- بهادر امیرعضدی
  • پند های شاهنامه فردوسی - بخش (44) - راز ِ آز ِ رستم دوشنبه 6 اسفند 1397 22:40
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** پند های شاهنامه فردوسی - بخش (44) - راز ِ آز ِ رستم *** گزیده پندهایی در لا به لای گفتار ها و متن شاهنامه، که حکیم بزرگوار طوس، بیشتر در آغاز و فرجام داستان هایش لب به سخن می گشاید. *** راز آز رستم *** حکیم طوس، در بخش نبرد رستم و سهراب، از نشستن ِ تیر ِ کور ِ آز، به چشم ِ بینای...
  • واژه ی موبد در شاهنامه ی فردوسی - بخش ۱۱ - موبد: دانا، با تدبیری تخریبگر دوشنبه 6 اسفند 1397 22:35
    و.ک(002,11) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** واژه ی موبد در شاهنامه ی فردوسی - بخش ۱۱ - موبد: دانا، با تدبیری تخریبگر *** موبدی روزبه نام، کدخدای دهی را به کشتن می دهد و هرج و مرج را بر دهی غالب می گرداند. چو ناباک شد مردِ برنا به ده/بریدند ناگه سرِ مردِ مه - *** بهرام گور از دهی میگذرد. کسی به استقبال نمی آید: ازان...
  • واژه ی موبد در شاهنامه ی فردوسی - بخش ۱۲ - موبد: دانا، با تدبیری سازنده و احیاگر دوشنبه 6 اسفند 1397 22:32
    و.ک(002,12) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** واژه ی موبد در شاهنامه ی فردوسی - بخش ۱۲ - موبد: دانا، با تدبیری سازنده و احیاگر *** تدبیر سازنده و احیاگر ِ موبدی، روزبه نام، آرامش و نظم را به دهی باز می گرداند. *** بهرام گور با دیدن ده ویران شده، روزبه، موبد نیک اندیش را به آباد ساختن ده می گمارد: به موبد چنین گفت کای...
  • شاهنامه و نبرد یازده رخ - بخش چهارم دوشنبه 6 اسفند 1397 22:25
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** شاهنامه و نبرد یازده رخ - بخش چهارم *** طرح پیران ویسه، سپهسالار افراسیاب تورانی و پیشنهاد به گودرز کشوادگان، پیر و مرشد ِ رستم و سرداران ایرانی *** یازده گُرد ِ ایرانی و یازده گُرد ِ تورانی، رو در رو و "رخ به رخ"، در نبرد یازده رخ : 1- (گیو با گروی زره )، نهادند پس گیو را...
  • شاهنامه و نبرد یازده رخ - بخش سوم دوشنبه 6 اسفند 1397 22:23
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** شاهنامه و نبرد یازده رخ - بخش سوم *** طرح پیران ویسه، سپهسالار افراسیاب تورانی و پیشنهاد به گودرز کشوادگان، پیر و مرشد ِ رستم و سرداران ایرانی *** پیران و گزینش مبارزان تورانی: « سپهدار ترکان بر آراست کار / ز لشکر گزید آن زمان "ده" سوار » - گودرز و گزینش مبارزان ایرانی: «...
  • شاهنامه و نبرد یازده رخ - بخش دوم دوشنبه 6 اسفند 1397 22:22
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** شاهنامه و نبرد یازده رخ - بخش دوم *** طرح پیران ویسه، سپهسالار افراسیاب تورانی و پیشنهاد به گودرز کشوادگان، پیر و مرشد ِ رستم و سرداران ایرانی *** پاسخ گودرز به پیران ویسه، در برابر طرح و پیشنهاد جنگ یازده رخ: مرا حاجت از کردگار جهان / برین گونه بود آشکار و نهان - که روزی تو پیش من...
  • شاهنامه و نبرد یازده رخ - بخش اول- پیران و پیشنهاد نبرد تن به تن به گودرز دوشنبه 6 اسفند 1397 22:21
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** شاهنامه و نبرد یازده رخ - بخش اول- پیران و پیشنهاد نبرد تن به تن به گودرز *** طرح پیران ویسه، سپهسالار افراسیاب تورانی و پیشنهاد به گودرز کشوادگان، پیر و مرشد ِ رستم و سرداران ایرانی *** پیران به گودرز: کجا داد و بیداد نزدت یکیست / جز از کینه گستردنت رای نیست - گزین کن ز گردان ایران...
  • مصادره ی اموال و بخش و بذل ِ دارایی کدیور "مهتر ده"، بین تهیدستان دوشنبه 6 اسفند 1397 18:31
    بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** مصادره ی اموال و بخش و بذل ِ دارایی کدیور "مهتر ده"، بین تهیدستان *** دستور بهرام گور در باب ِ مصادره ی اموال و بخش و بذل ِ دارایی کدیور "مهتر ده"، بین تهیدستان : تو آن خواسته گرد کن هرچ هست / ببخش و مبر زان به یک چیز دست - کسی را که پوشیده دارد نیاز / که از بد...
  • جسارت، ایمان و اراده، پشتوانه و بهای رسیدن به مقصود ست دوشنبه 6 اسفند 1397 18:29
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** جسارت، ایمان و اراده، پشتوانه و بهای رسیدن به مقصود ست *** هشدار حکیم فرزانه ی طوس، از زبان همدان گشسب: ز ناآمده، بد بترسی همی / زدیهیم شاهان، چه پرسی همی - "بکن کار وکرده به یزدان سپار / بخرما چه یازی، چو ترسی ز خار" - تن آسان نگردد سر انجمن / همه بیم جان باشد ورنج تن -...
  • معادل ِ رسم ِ خواندن "اذان" در گوش نوزاد دوشنبه 6 اسفند 1397 18:27
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** معادل ِ رسم ِ خواندن "اذان" در گوش نوزاد *** نامگزاری شیرویه، پسر خسرو پرویز از همسرش مریم، دخت قیصر *** معادل رسم اذان گفتن در گوش نوزاد. گزینش دو نام (یکی نام آشکار و دیگری نام نهان)، برای فرزند به سلیقه ی پدر، با دو نوای "در گوشی" و "رسا": چو بر...
  • روح بلند و قدرشناس فردوسی در مواجه با حامی اش امیر منصور - تازه سیب دوشنبه 6 اسفند 1397 18:18
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** روح بلند و قدرشناس فردوسی در مواجه با حامی اش امیر منصور - تازه سیب *** روح بلند و قدرشناس فردوسی در مواجهه با روحیه ی عیّار منشی و دستگیری حامی " خردمند و بیدار و روشن روان"ش امیر منصور، که فردوسی را همانند "تازه سیبی"، در دامان حمایت گرفت و از "باد"...
  • "مانیفست" یا "کلام اول و آخر" گوهر بار حکیم بزرگوار طوس 7 دوشنبه 6 اسفند 1397 18:13
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** "مانیفست" یا "کلام اول و آخر" گوهر بار حکیم بزرگوار طوس، در قالب اندرز های داهیانه ی بزرگمهر دانشور، در "دیالوگی" شیرین و شنیدنی با موبدان دربار کسرا انوشیروان *** کسرا انوشیروان: هرانکس که دارد به دل دانشی/ بگوید، مرا زو بود رامشی - بزرگمهر دانشور: چو...
  • نقش رهنمونی سروش در شاهنامه - ۷ - امید بخشی سروش به سیامک دوشنبه 6 اسفند 1397 17:50
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** نقش رهنمونی سروش در شاهنامه - ۷ - امید بخشی سروش به سیامک *** نقش رهنمونی و امید بخشی سروش در شاهنامه *** سیامک بیامد برهنه تنا / برآویخت با پور آهرمنا - بزد چنگ وارونه دیو سیاه / دو تا اندر آورد بالای شاه - فکند آن تن شاهزاده به خاک / به چنگال، کردش کمر گاه چاک - سیامک به دست خزروان...
  • فرا فکنی سلم و تورِ برادر کُش دوشنبه 6 اسفند 1397 17:42
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** فرا فکنی سلم و تورِ برادر کُش *** تور: بدو گفت تور ار تو از ما کهی/ چرا برنهادی کلاه مهی - ترا باید ایران و تخت کیان / مرا بر در تُرک بسته میان - ایرج: من ایران نخواهم نه خاور نه چین / نه شاهی نه گسترده روی زمین - بزرگی که فرجام او تیرگیست / برآن مهتری بر بباید گریست - سپردم شما را...
  • افراسیاب و رگه هایی از انگاره ی خیام اندیشی دوشنبه 6 اسفند 1397 11:16
    و.ک(249) 970628 برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** افراسیاب و رگه هایی از انگاره ی خیام اندیشی *** گفتگوی هوم عابد با افراسیاب و رگه هایی از انگاره ی خیام اندیشی در کلام افراسیاب *** گفتگوی هوم عابد با افراسیاب، زمانی که افراسیاب ِ فراری از دست کیخسرو، به خرابه ای پناه می برد: ز گیتی یکی غار بگزید راست / چه دانست کان...
  • (44) - اصطلاح ِ چشم تو چشم شدن، در شاهنامه ی فردوسی دوشنبه 6 اسفند 1397 11:09
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چند اصطلاح کوچه و بازار در شاهنامه فردوسی *** (44) - اصطلاح ِ چشم تو چشم شدن "به رویش بران گونه اندر شدم / که با دیدگانش برابر شدم" - و چو چشم سپهبد برآمد به شاه/همان گیو را دید با او به راه- بهادر امیرعضدی
  • (43) - اصطلاحِ جایی نمی خوابه که آب زیرش رد شه، در شاهنامه ی فردوسی دوشنبه 6 اسفند 1397 11:03
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** چند اصطلاح کوچه و بازار در شاهنامه فردوسی *** (43) - مترادف ِ اصطلاحِ "جایی نمی خوابه که آب زیرش رد شِه"، در شاهنامه: "به جویی که یک روز بگذشت آب / نسازد خردمند ازو جای خواب" - قارن رزم زن به افراسیاب: چنین داد پاسخ که من قارنم / "گلیم اندر آب روان...
  • (42) - اصطلاح ِ دور از جون شما، در شاهنامه فردوسی دوشنبه 6 اسفند 1397 11:01
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** ردیابی چند اصطلاح کوچه و بازار در شاهنامه فردوسی *** (42) - اصطلاح ِ دور از جون شما بدست تو گر شیده گردد تباه / یکی نامور کم شود زان سپاه - وگر "دور از ایدر تو گردی هلاک" / ز ایران برآید یکی تیره خاک - یکی زنده از ما نماند بجای / نه شهر و بر و بوم ایران بپای - بهادر امیرعضدی
  • (41) - اصطلاح ِ حقیقت تلخه، در شاهنامه فردوسی دوشنبه 6 اسفند 1397 10:58
    970706 برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** ردیابی چند اصطلاح کوچه و بازار در شاهنامه فردوسی *** (41) - اصطلاح ِ حقیقت تلخه تو را چند گویم سخن نشنوی/به پیش آوری تندی و بدخوی- نگر تا چه گوید سخنگوی بلخ / که "باشد سخن گفتن راست، تلخ" - حقیقت، تلخ ست. زال به کیخسرو: شنید این سخن زال برپای خاست/چنین گفت کای خسرو...
  • (40) - اصطلاح ِ آب تو یک جوی رفتن در شاهنامه ی فردوسی دوشنبه 6 اسفند 1397 10:55
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** ردیابی چند اصطلاح کوچه و بازار در شاهنامه فردوسی *** (40) - اصطلاح ِ آب تو یک جوی رفتن در شاهنامه ی فردوسی : همیگفت کاین رزم را روی نیست / ره آب شاهان بدین جوی نیست - بهادر امیرعضدی
  • حکیم ارسطالیس بر تابوت اسکندر دوشنبه 6 اسفند 1397 10:48
    و.ک(250) 971206 برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** حکیم ارسطالیس بر تابوت اسکندر : حکیم ارسطالیس پیش اندرون/جهانی برو دیدگان پر ز خون – برآن تنگ صندوق بنهاد دست/چنین گفت کای شاه یزدان پرست – کجا آن هش و دانش و رای تو/که این تنگ تابوت شد جای تو – به روز جوانی برین مایه سال/چرا خاک را برگزیدی نهال – حکیمان رومی شدند...
  • عرفان شرقی و شاهنامه - بخش سوم - نگاه پهلوانان و برآورد زال به عزلت گزینی کیخسرو دوشنبه 6 اسفند 1397 10:43
    971202 برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** عرفان شرقی و شاهنامه - بخش سوم - نگاه پهلوانان و برآورد زال به عزلت گزینی کیخسرو *** کیخسرو: به کین خواهی سیاوش برخاستم، داد نیز گستردم: من اکنون چو کین پدر خواستم/ جهانی بخوبی بیاراستم- بکشتم کسی را که بایست کشت/ که بد کژ و با راه یزدان درشت- ز دشمن چو کین پدر خواستم/ بداد...
  • (39) - اصطلاح دستِ پیش میگیره تا پس نیفته، در شاهنامه فردوسی یکشنبه 5 اسفند 1397 23:08
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** ردیابی چند اصطلاح کوچه و بازار در شاهنامه فردوسی *** (39) - اصطلاح دستِ پیش میگیره تا پس نیفته: ندانم که دیدار باشد جزین / یک امشب بکوشیم دست پسین - بهادر امیرعضدی