برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

عناوین یادداشت‌ها

  • « حرمت جسد دشمن در شاهنامه فردوسی - ۴ یکشنبه 5 اسفند 1397 00:55
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « حرمت جسد دشمن در شاهنامه فردوسی - ۴ *** « حرمت جسد پیرانِ ویسه، وزیر افراسیاب، نزد کیخسرو »، در شاهنامه فردوسی. *** فتوت، رادی و جوانمردیِ کیخسرو، در مواجهه با پیکر بیجان دشمنِ شکست خورده ومغلوبش: از آن پس بدان کشتگان بنگرید / چو روی سپهدار پیران بدید - فرو ریخت آب از دو دیده بدرد...
  • سرداران و رادان شاهنامه، خدای خود را "خودی" میدانند - بخش سوم یکشنبه 5 اسفند 1397 00:52
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** سرداران و رادان شاهنامه، خدای خود را "خودی" میدانند و درخواست ها و گلایه هاشان را نیز با خدایشان، "خودمانی" در میان میگذارند. - "بخش سوم" *** کیخسرو، پس از رسیدن نامه ی پیروزی سپاه ایران توسط هجیر، خواهان حمایت "جهان داور" میشود: بشبگیر خسرو...
  • سرداران و رادان شاهنامه، خدای خود را "خودی" میدانند - بخش دوم یکشنبه 5 اسفند 1397 00:50
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** سرداران و رادان شاهنامه، خدای خود را "خودی" میدانند و درخواست ها و گلایه هاشان را نیز با خدایشان، "خودمانی" در میان میگذارند. - "بخش دوم" *** چو بشنید رستم، دژم گشت سخت / بلرزید برسان برگ درخت - بیامد بنزدیک پولادوند / ورا دید برسان کوه بلند - سپه را...
  • سرداران و رادان شاهنامه، خدای خود را "خودی" میدانند - بخش نخست یکشنبه 5 اسفند 1397 00:46
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** سرداران و رادان شاهنامه، خدای خود را "خودی" میدانند - بخش نخست *** سرداران و رادان شاهنامه، خدای خود را "خودی" میدانند و درخواست ها و گلایه هاشان را نیز با خدایشان، "خودمانی" در میان میگذارند. *** پولادوند، چو گرگی میان گله ی گوسفند، به سپاه ایران یورش...
  • « جوانمردی سهراب »، در شاهنامه فردوسی یکشنبه 5 اسفند 1397 00:38
    و.ک(260) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « جوانمردی سهراب »، در شاهنامه فردوسی. *** یکی خنجری آبگون بر کشید / همی خواست از تن سرش را برید - یکی از دلی و دوم از زمان / سوم از جوانمردیش بی گمان - رها کرد زو دست و آمد به دشت / چو شیری که از پیش آهو گذشت - همی کرد نخجیر و یادش نبود / ازآن کس که با او نبرد آزمود - بهادر...
  • نمودهای منحصر به فردِ فردوسی، از "نیایش"، و نه کرنش و استغاثه، در شاهنامه – ( بخش 13 ) یکشنبه 5 اسفند 1397 00:27
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نمودهای منحصر به فردِ فردوسی، از "نیایش"، و نه کرنش و استغاثه، در شاهنامه – ( بخش 13 ) *** نیایش، در شاهنامه، همواره بر بنیاد "مهر" آگینِ سپاسمندی و پاسداشت ِ توجه و حمایت ِ یزدانِ دادگر استوارست. نه بر "کاهِ روی آبِ" تمنّای بخشایشِ گناه و سیاهکاری....
  • نمودهای منحصر به فردِ فردوسی، از "نیایش"، و نه کرنش و استغاثه، در شاهنامه – ( بخش 12 ) یکشنبه 5 اسفند 1397 00:25
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نمودهای منحصر به فردِ فردوسی، از "نیایش"، و نه کرنش و استغاثه، در شاهنامه – ( بخش 12 ) *** نیایش، در شاهنامه، همواره بر بنیاد "مهر" آگینِ سپاسمندی و پاسداشت ِ توجه و حمایت ِ یزدانِ دادگر استوارست. نه بر "کاهِ روی آبِ" تمنّای بخشایشِ گناه و سیاهکاری....
  • فرودِ سیاوش شنبه 4 اسفند 1397 23:56
    و.ک(261) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** فرودِ سیاوش *** هم آنگه به نزد سیاوش چو باد / سواری بیامد ورا مژده داد - که از دختر پهلوان سپاه / یکی کودک آمد به مانند شاه - ورا نام کردند فرخ فرود / به تیره شب آمد چو چیران شنود - روان سیاوش چو خورشید باد / بدان گیتی اش جای امید باد - پسر بودش از دخت پیران* یکی / که پیدا...
  • "سان دیدن" و "اسمِ شب" یا "رمزِ عبور"، در شاهنامه شنبه 4 اسفند 1397 23:51
    و.ک(262) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** "سان دیدن" و "اسمِ شب" یا "رمزِ عبور"، در شاهنامه *** الگو برداری و اقتباسی از شاهنامه، در خصوصِ " سان دیدن "، امری تشریفاتی در ارتش و در مراسمِ استقبال و نیز بدرقه ی سران کشورهای میهمان. و همین گونه، الگو گرفتن از شاهنامه، در "...
  • ریشه ی در جه ی نظامی" اُستُوار در ارتش " ایران، در شاهنامه شنبه 4 اسفند 1397 23:31
    و.ک(263) 930801 برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** ریشه ی در جه ی نظامی" اُستُوار در ارتش " ایران، در شاهنامه *** فرستاد تا " استواران " خویش / جهان دیده و نامداران خویش - فرستاد با او یکی " اُستُوار " / ز ایوان به نزدیک آن سوگوار - چنین گفت رومی که گر شهریار / فرستد مرا با یکی "...
  • « بزهکاری بیماریست »، در شاهنامه فردوسی جمعه 3 اسفند 1397 20:54
    و.ک(264) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « بزهکاری بیماریست »، در شاهنامه فردوسی. *** آنکس که خستو* شود بر گناه، چو بیمار زارست . *** ز کارآگهان، موبدی نیکخواه / چنان بد، که برخاست بر پیشگاه - که گاهی گنه بگذرانی همی / به بد، نام آنکس، نخوانی همی - هم این را، دگرباره آویزش ست / گنهکار اگر چند با پوزش ست - به پاسخ...
  • دیو در شاهنامه جمعه 3 اسفند 1397 20:49
    و.ک(019) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** دیو در شاهنامه: تو مر دیو را مردم بد شناس / کسی کو ندارد ز یزدان سپاس - هر آن کو گذشت از ره مردمی / ز دیوان شمر مشمرش آدمی - خرد گر بدین گفت ها نگرود / مگر نیک معنیش می نشنود - گر آن پهلوانی بود زورمند/ببازو ستبر و ببالا بلند- گوان* خوان و اکوان دیوش مخوان/که بر پهلوانی...
  • « علم بهترست یا ثروت »، در شاهنامه فردوسی جمعه 3 اسفند 1397 20:45
    و.ک(264) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « علم بهترست یا ثروت »، در شاهنامه فردوسی . *** ز دانا بپرسید پس دادگر/ که فرهنگ بهتر بود گر گهر - چنین داد پاسخ بدو رهنمون / که فرهنگ باشد ز گوهر فزون - گهر بی هنر زار و خوارست و سست / به فرهنگ باشد روان تندرست - بهادر امیرعضدی
  • « پاک سرشتی رستم »، در شاهنامه فردوسی جمعه 3 اسفند 1397 20:43
    و.ک(265) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « پاک سرشتی رستم »، در شاهنامه فردوسی. *** شبی که رستم میهمان شاه سمنگان است و "خفته مست" ، تهمینه "خرامان بیامد به بالین مست" : چوشد مست و هنگام خواب آمدش / همی از نشستن شتاب آمدش - سزاوار او جای آرام و خواب / بیاراست و بنهاد مشک و گلاب - یکی بنده ، شمعی...
  • آیین ها در شاهنامه ی فردوسی - ۱۱ - آیین برهمن - ۱ - اسکندر و برهمن جمعه 3 اسفند 1397 20:40
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** آیین ها در شاهنامه ی فردوسی - ۱۱ - آیین برهمن - ۱ - اسکندر و برهمن *** اسکندر، وزان جایگه لشکر اندر کشید / دمان تا به شهر برهمن رسید - برهمن چو آگه شد از کار شاه / که آورد زان روی لشکر به راه - پرستنده مرد اندر آمد ز کوه / شدند اندران آگهی همگروه - برهمن : چه داری بدین مرز بی ارز رای...
  • شاهد در شاهنامه فردوسی جمعه 3 اسفند 1397 20:37
    و.ک(266) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « شاهد »، در شاهنامه فردوسی. *** " شاهد " در نخجیرگاه رستم: یکی نره گوری زده بر درخت / نهاده بر خویش کوپال و رخت یکی جام می پر می به دست دگر / پرستنده بر پای پیشش پسر - " شاهد " در دیدار رستم و اسفندیار: بیاورد یک جام می میگسار/که کشتی بکردی بروبر گذار-...
  • "سبز در سبز" سرود سوم باربد جمعه 3 اسفند 1397 20:35
    و.ک(224,5) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « سبز در سبز - نام لحنی از سی لحن باربد »، در شاهنامه فردوسی. *** "سبز در سبز" سرود سوم باربد : شهنشاه پس جام دیگر بخواست / بر آواز سربرآورد راست - برآمد دگر باره بانگ سرود / همان ساخته کرده آواز رود - همی سبز در سبز خوانی کنون / برین گونه سازند مکر و فسون -...
  • بی مهری زمان، در شاهنامه فردوسی جمعه 3 اسفند 1397 20:34
    و.ک(267) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** بی مهری زمان، در شاهنامه فردوسی. *** هرآنکس که نیکی کند بگذرد / زمانه نفس را همی بشمرد - چه باید همی نیکویی را ستود / چو مرگ آمد و نیک و بد را درود - مباش ایچ گستاخ با این جهان / که او راز خویش از تو دارد نهان - بهادر امیرعضدی
  • « پند مزدک »، در شاهنامه فردوسی جمعه 3 اسفند 1397 20:32
    و.ک(268) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** پند مزدک ، در شاهنامه فردوسی. *** به پیچاند از راستی پنج چیز / که دانا برین پنج نفزود نیز کجا رشک و کین ست و خشم و نیاز / به پنجم که گردد برو چیره، آز - بهادر امیرعضدی
  • « بلخ، مکـّه یزدان پرستان »، در شاهنامه فردوسی جمعه 3 اسفند 1397 00:32
    و.ک(269) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « بلخ، مکـّه یزدان پرستان »، در شاهنامه فردوسی. *** کیش پـَهلـَوی، دین غالب قبل از زردشت. هشدار ارجاسب ( شاه چین ) به گشتاسب، در پی گرویدنش به دین زردشت. *** ارجاسب سالار ترکان چین به گشتاسب : بر افکندی آیین شاهان خویش / بزرگان گیتی، که بودند پیش - رها کردی، آن « پـَهـلـَـوی...
  • « سزاریَن یا رستم زاد »، در شاهنامه فردوسی جمعه 3 اسفند 1397 00:26
    و.ک(270) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « سزاریَن یا رستم زاد »، در شاهنامه فردوسی . *** چنین تا گه زادن آمد فراز / به خواب و به آرام بودش نیاز - چنان بد که یک روز ازو رفت هوش / از ایوان دستان برآمد خروش - به بالین رودابه شد زال زر / پر از آب رخسار و خسته جگر - همان پر سیمرغش آمد به یاد / بخندید و سیندخت را مژده...
  • « تدبیر و دور اندیشی رستم در جنگ »، در شاهنامه فردوسی جمعه 3 اسفند 1397 00:25
    و.ک(271) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « تدبیر و دور اندیشی رستم در جنگ »، در شاهنامه فردوسی. *** نهیب رستم به سپاهیان ایران زمانی که سرداران و سپاهیان، مست از باده پیروز یند: بنزدیک رستم رسید آگهی / که شد روی کشور ز ترکان تهی - ز نا باکی و خواب ایرانیان / بر آشفت رستم چو شیر ژیان - زبان را به دشنام بگشاد و گفت /...
  • استودان، در شاهنامه فردوسی جمعه 3 اسفند 1397 00:16
    و.ک(272) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « استودان »، در شاهنامه فردوسی. *** افراسیاب در متن نامه اش به پدر بزرگش "پشنگ زادشم" : دگر سام رفت از در شهریار / همانا نیاید بدین کارزار - " ستودان "* همی سازدش زال زر / ندارد همی جنگ را پای و پر - * مگر رستم آید بدین رزمگاه / وگر نه بد آید بماه زین...
  • « درس تاریخ »، در شاهنامه فردوسی جمعه 3 اسفند 1397 00:13
    و.ک(273) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « درس تاریخ »، در شاهنامه فردوسی. *** چو پیش آورم گردش روزگار / نباید مرا پند آموزگار - افراسیاب به کیخسرو: نگه کن بدین گردش روزگار / جز او را مکن بر دل آموزگار- بهادر امیرعضدی
  • شطرنج در شاهنامه – بخش ( 5 ) - شرح رمزگشایی از بازی شطرنج توسط بزرگمهر جمعه 3 اسفند 1397 00:10
    و.ک(231,6) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** شطرنج در شاهنامه – بخش ( 5 ) - شرح رمزگشایی از بازی شطرنج توسط بزرگمهر *** «بیآرام تا گردش رزمگاه / نمایم تو را کار شاه و سپاه» - شطرنج، حدیث و بازسازی جَوّ رزم طلخند ِ مای و گو ِ جمهور، از زبان گُوِ جمهور، برای مادرِ جگر سوخته اش شطرنج، نماد و نمایشِ رزم دو برادر، طلخند و...
  • کشته شدن سهراب، بدست رستم جمعه 3 اسفند 1397 00:09
    و.ک(274) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** کشته شدن سهراب، بدست رستم *** سپهبد سوی آسمان کرد روی / چنین گفت کای داور راست‌گوی اگر مرگ دادست بیداد چیست / ز داد اینهمه بانگ و فریاد چیست رستم: به دشنه جگرگاه پور دلیر / دریدم که رستم مماناد دیر کرا آمد این پیش کامد مرا / بکشتم جوانی به پیران سرا بریدن دو دستم سزاوار هست...
  • « داد آفرید، سرود اول باربد » جمعه 3 اسفند 1397 00:08
    و.ک(224,3) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « داد آفرید، سرود اول باربد »، در شاهنامه فردوسی. *** داد آفرید، نوایی از موسیقی - سرودِ نواخته شده ی باربد، بر سر شاخه ی سروِ باغِ خسرو پرویز. *** زننده بران سرو برداشت رود / همان ساخته پهلوانی سرود - سرودی به آواز خوش برکشید / که اکنون توخوانیش « دادآفرید » - بماندند یک...
  • آیین ها در شاهنامه ی فردوسی - ۱۲ - آیین برهمن - ۲ - عرفان برهمن جمعه 3 اسفند 1397 00:06
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** آیین ها در شاهنامه ی فردوسی - ۱۲ - آیین برهمن - ۲ - عرفان برهمن *** اسکندر: سکندر بپرسیدش از خواب و خورد / از آسایش روز ننگ و نبرد - برهمن : ز پوشیدنی و ز گستردنی / همه بی نیازیم از خوردنی - برهنه چو زاید ز مادر کسی / نباید که نازد به پوشش بسی - وز ایدر برهنه شود باز خاک / همه جای...
  • ( 30) - اصطلاح ِ آنچه به خود نمی پسندی ... ، در شاهنامه ی فردوسی جمعه 3 اسفند 1397 00:02
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** ردِّ پای ریشه ی اصطلاحاتِ عامیانه، در شاهنامه ی فردوسی *** ( 30 ) - آنچه به خود نمی پسندی ... ، در شاهنامه. چنین گفت کیخسرو هوشمند/که هر چیز کان نیست ما را پسند - نیاریم کس را همان بد بروی/و گر چند باشد جگر کینه جوی - چو از کار آن نامدار بلند/بر اندیشم اینم نیاید پسند - که بد کرد با...
  • (29) - « اصطلاحِ شیرِ پستان کردن »، در شاهنامه ی فردوسی جمعه 3 اسفند 1397 00:00
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** ردِّ پای ریشه ی اصطلاحاتِ عامیانه، در شاهنامه *** (29) - « اصطلاحِ شیرِ پستان کردن »، در شاهنامه فردوسی. *** اصطلاحی به معنی تهییج کردن و برانگیختن ، شوراندنِ توام با تقویت کردن، که توسطِ قدیمی ها ی فارس - شیراز و کازرون، بکار برده می شود. زمانی که کسی بی خودی و به ناحق، دیگری را...