برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

عناوین یادداشت‌ها

  • (38) - اصطلاح آب زیر کاه، در شاهنامه فردوسی یکشنبه 5 اسفند 1397 23:07
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** ردیابی چند اصطلاح کوچه و بازار در شاهنامه فردوسی *** (38) - اصطلاح آب زیر کاه: ز گفت سیاوش بخندید شاه / نه آگاه بد ز آب در زیرکاه - بهادر امیرعضدی
  • (37) - اصطلاح خشت بر آب زدن، در شاهنامه فردوسی یکشنبه 5 اسفند 1397 23:05
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** ردیابی چند اصطلاح کوچه و بازار در شاهنامه فردوسی *** (37) - اصطلاح خشت بر آب زدن: نگفتند کین باغ دادی به باد / سر نامور پر ز آتش مباد - بدانست بهرام کان بود زشت / به آب اندر افکند و تر گشت خشت - بهادر امیرعضدی
  • (36) - اصطلاح از هر دس بدی، از همون دس میگیری، در شاهنامه فردوسی یکشنبه 5 اسفند 1397 23:05
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** ردیابی چند اصطلاح کوچه و بازار در شاهنامه فردوسی *** (36) - اصطلاح از هر دست بدی، از همون دست میگیری: جهان را چنین است ساز و نهاد / ز یک دست بستد به دیگر بداد – بهادر امیرعضدی
  • (35) - اصطلاح خدا اون روز رو نیاره، در شاهنامه ی فردوسی یکشنبه 5 اسفند 1397 23:03
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** ردیابی چند اصطلاح کوچه و بازار در شاهنامه فردوسی *** (35) - اصطلاح خدا اون روز رو نیاره: رودابه به زال: بگیر این سیه گیسو از یک سوم/ز بهر تو باید همی گیسوم- زال در پاسخ به رودابه: نگه کرد زال اندران ماه روی/شگفتی بماند اندران روی و موی- چنین داد پاسخ که این نیست داد / چنین روز خورشید...
  • (34) - اصطلاح آب که سربالا بره، قورباغه ابو عطا میخونه، در شاهنامه ی فردوسی یکشنبه 5 اسفند 1397 23:02
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** ردیابی چند اصطلاح کوچه و بازار در شاهنامه ی فردوسی *** (34) - اصطلاح آب که سربالا بره، قورباغه ابو عطا میخونه *** هومان ویسه به رستم: چه دانی تو پیران و کلباد را / گروی زره را و پولاد را - رستم در پاسخ هومان: بدو گفت چندین چه پیچی سخن / "سر آب را سوی بالا مکن" - بهادر...
  • (۳۳) - اصطلاح ِ "از ما که گذشت" در شاهنامه ی فردوسی یکشنبه 5 اسفند 1397 23:01
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** (۳۳) - اصطلاح ِ "از ما که گذشت" در شاهنامه ی فردوسی *** ردِّ پای ریشه ی اصطلاحاتِ عامیانه، در شاهنامه *** بدو گفت ما بر نهادیم رخت/تو بسپار تابوت و بردار تخت- بهادر امیرعضدی
  • (32) - اصطلاح کِنار = بر، آغوش،  در شاهنامه ی فردوسی یکشنبه 5 اسفند 1397 22:41
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** ردیابی چند اصطلاح کوچه و بازار در شاهنامه فردوسی *** (32) - اصطلاح کِنار = بر، آغوش: زمین گر گشاده کند راز خویش/بپیماید آغاز و انجام خویش - "کنارش" پر از تاجداران بود/برش پر زخون سواران بود - و نهاد آن گرانمایه را "در کنار"/ نیایش همی کرد با کردگار - و که آن دسته...
  • (31) - اصطلاح دست چپ و راستش رو نمیشناسه، در شاهنامه ی فردوسی یکشنبه 5 اسفند 1397 22:28
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** ردیابی چند اصطلاح کوچه و بازار در شاهنامه ی فردوسی *** (31) - اصطلاح دست چپ و راستش رو نمیشناسه: چپ خویش پیدا کن از دست راست / چو پیدا کنی مرز جویی رواست - و ز خون بر در دژ همی موج خاست/که دانست دست چپ از دست راست- بهادر امیرعضدی
  • اشکانیان ( پارت ها )، غایبانِ مهجور، در روندِ تاریخ نگاریِ مستشرقینِ غربی یکشنبه 5 اسفند 1397 21:57
    و.ک(251) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** اشکانیان ( پارت ها )، غایبانِ مهجور، در روندِ تاریخ نگاریِ مستشرقینِ غربی . *** از اشکانیان کمتر ردّی در تاریخ به جای مانده . شاید به واسطه ی تحمیل شکست به سلوکیان (سلوکوس) و سلطه ی پر رنگی که بر رومیان باستان داشته اند، دلیل کم رنگ جلوه دادنِ حضورِ پارت ها در تاریخ باشد. و...
  • پیوند عاطفی انسان و اسب، در شاهنامه - 3 یکشنبه 5 اسفند 1397 19:43
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** پیوند عاطفی انسان و اسب، در شاهنامه - 3 *** پیوند عاطفی رستم و رخش، اسب وفادارش: چو رستم بدید آنک خاقان چه کرد / بیاراست در قلب جای نبرد - چنین گفت رستم که گردان سپهر / ببینیم تا بر که گردد بمهر - چگونه بود بخشش آسمان / کرا زین بزرگان سرآید زمان - تهمتن، در سرآغاز نبرد هماون، بخاطر...
  • پیوند عاطفی انسان و اسب، در شاهنامه - 2 یکشنبه 5 اسفند 1397 19:38
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** پیوند عاطفی انسان و اسب، در شاهنامه - 2 *** بهزاد، اسبی ست که سیاوش در واپسین ساعات عمرش، آن اسب را به خدمت به پسرش کیخسرو گمارده بود: سیاوش چو گشت از جهان ناامید / برو تیره شد روی، روز ِ سپید - چنین گفت "شبرنگ ِ بهزاد" را / که فرمان مبر، زین سپس باد را - همی باش بر کوه و...
  • جایگاه ویژه ی "گرشاسب"، در شاهنامه و سایر متون ِ تاریخی و آیینی یکشنبه 5 اسفند 1397 11:40
    و.ک(252) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** جایگاه ویژه ی "گرشاسب"، در شاهنامه و سایر متون ِ تاریخی و آیینی *** مجسمه ی گرشاسب ِ اژدها کُش، در میدان پاستور تهران "گرشاسب"، فرزند اَترَط، اَترَت، ثریته - پدر نریمان و برزین - "گرشاسب"، گنجور منوچهر: چو شاه یمن سرو دستورشان / چو پیروز...
  • جام کیخسرو، جلوه گاه چهار ماه از دوازده ماهِ سال و سه صورت از صور فلکی یکشنبه 5 اسفند 1397 11:36
    و.ک(130,3) 970722 برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** جام کیخسرو، جلوه گاه چهار ماه از دوازده ماهِ سال و سه صورت از صور فلکی *** جام کیخسرو، جلوه گاه هفت کشور، چهار ماه از دوازده ماهِ سال و سه صورت از صور فلکی: یکی جام بر کف نهاده نبید / بدو اندرون هفت کشور پدید - زمان و نشان سپهر بلند / همه کرده پیدا چه و چون و چند -...
  • سرداران و رادان شاهنامه، خدای خود را "خودی" میدانند - بخش چهارم یکشنبه 5 اسفند 1397 11:24
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** سرداران و رادان شاهنامه، خدای خود را "خودی" میدانند - بخش چهارم *** سرداران و رادان شاهنامه، خدای خود را "خودی" میدانند و درخواست ها و گلایه هاشان را نیز با خدایشان، "خودمانی" در میان میگذارند. *** پیران ویسه، گرد تورانی، پس از شنیدن خبر مرگ برادرانش،...
  • فردوسی،حکیم بزرگوار طوس، "دُگم" و تحجّرِ خودی و غیر خودی، ایرانی و انیرانی را بر نمی تابد. بخش دوم یکشنبه 5 اسفند 1397 10:52
    و.ک(253,2) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** فردوسی، حکیم بزرگوار طوس، "دُگم" و تحجّرِ خودی و غیر خودی، ایرانی و انیرانی را بر نمی تابد. بخش دوم *** گستره ی دید و عمقِ نگرشِ فردوسی، دُگم و تحجّرِ خودی و غیر خودی، ایرانی و انیرانی را بر نمی تابد. حکیم فردوسی، "قابلیت ها و توانمندی های همگان" را...
  • فردوسی، حکیم بزرگوار طوس، "دُگم" و تحجّرِ خودی و غیر خودی، ایرانی و انیرانی را بر نمی تابد. بخش نخست یکشنبه 5 اسفند 1397 10:47
    و.ک(253،1) بر گزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** فردوسی، حکیم بزرگوار طوس، "دُگم" و تحجّرِ خودی و غیر خودی، ایرانی و انیرانی را بر نمی تابد - بخش نخست *** گستره ی دید و عمقِ نگرشِ فردوسی، دُگم و تحجّرِ خودی و غیر خودی، ایرانی و انیرانی را بر نمی تابد. حکیم فردوسی، "قابلیت ها و توانمندی های همگان" را...
  • داراب بهمن، بانی داراب گرد یکشنبه 5 اسفند 1397 10:35
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** داراب بهمن، بانی داراب گرد *** داراب بهمن، بانی داراب گرد - شهر باستانی دارابگرد، حوالی شهر داراب امروز، متعلق به حدود 2600 سال پیش. *** چنان بد که روزی ز بهر گله / بیامد که اسبان ببیند گله – ز پستی برآمد به کوهی رسید / یکی بی کران ژرف دریا بدید – بفرمود کز روم وز هندوان / بیارند...
  • هفتاد و هشت پسر و نوه های گودرز ِ کشوادگان، در شاهنامه یکشنبه 5 اسفند 1397 10:34
    و.ک(254) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** هفتاد و هشت پسر و نوه های گودرز ِ کشوادگان، در شاهنامه *** زمانی که گیو، کیخسرو و فرنگیس در مرز توران، در شرف حمله پیران با هزار سوارش به آنان هستند، گیو به فرنگیس : بدو گفت گیو ای مه ِ بانوان / چرا رنجه کردی بدینسان روان - تو با شاه بر شو به بالای، تند / ز پیران و لشکر مشو...
  • جایگاه گیو و گودرز، در شاهنامه یکشنبه 5 اسفند 1397 10:24
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** جایگاه گیو و گودرز، در شاهنامه *** جایگاه گیو و گودرز، نقش آفرینان و ستون های محوری نبرد کیخسرو با سپاه پیران ویسه در شاهنامه. *** گودرز، از نسل کاوه آهنگر ، گودرزِ کشواد، کشوادِ قارن(کارن)، قارنِ کاوه . گودرز، سپهدار کیخسرو ، حامی کیخسرو بر سر شاهی، در مقابل حمایتِ طوس از فریبرزِ...
  • لقب های سام نریمان، سام یک زخم - سام سوار یکشنبه 5 اسفند 1397 10:00
    و.ک(255) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** لقب های سام نریمان ، سام یک زخم - سام سوار *** سام یک زخم: یکی تیر الماس پیکان خدنگ / به چرخ اندرون راندم بی درنگ - چو شد دوخته یک کران از دهانش / بماند از شگفتی به بیرون زبانش - هم اندر زمان دیگری همچنان / زدم بر دهانش بپیچید ازان - سه دیگر زدم بر میان زفرش* / برآمد همی جوی...
  • یاری دهندگان عرب ِ بهرام گور در کودتایش علیه خسرو پرویز. یکشنبه 5 اسفند 1397 09:59
    و.ک(256) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** یاری دهندگان عرب ِ بهرام گور در کودتایش علیه خسرو پرویز . *** بهرام، منذر*۱ و نعمانِ*۲ عرب را برای حمله به ایران ترغیب میکند: زدشـت ســواران برآرنـد خاک/شــود جـای برتازیان برمغاک! - پراندیشــه باشــید و یـاری کنید/به مــرگ پدر ســـوگواری کنید - پیشنهاد همکاری علیه ایرانیان،...
  • حرمت نان و نمک، در شاهنامه فردوسی یکشنبه 5 اسفند 1397 09:55
    و.ک(257) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « حرمت نان و نمک »، در شاهنامه فردوسی . *** گر اکنون بیایم سوی خان تو/ بُـوَم شاد و پیروز مهمانِ تو - دگر آنک گر با تو جنگ آورم / به پرخاش خوی پلنگ آورم - « فرامش کنم مِهر نان و نمک / به من بر دگرگونه گردد فلک » - بهادر امیرعضدی
  • « تنبیه سرداران خلافکار »، در شاهنامه فردوسی یکشنبه 5 اسفند 1397 09:53
    و.ک(258) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « تنبیه سرداران خلافکار »، در شاهنامه فردوسی. *** کسرا انوشیروان، پهلوان مال اندوزش را به جرم دست اندازی به دارایی مردمان مرو، دار میزند: دگر گفت انوشه بدی سال و ماه / به مرو اندرون پهلوان سپاه - فراوان درم گرد کرد و بخورد / پراکنده گشتند زان مرز مرد - چنین داد پاسخ که آن...
  • هوشنگ و « جشن سده »، در شاهنامه فردوسی یکشنبه 5 اسفند 1397 09:50
    و.ک(259) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « جشن سده »، در شاهنامه فردوسی. *** بگفتا فروغیست این ایزدی / پرستید باید اگر بخردی - شب آمد بر افروخت آتش چو کوه / همان شاه در گرد او با گروه - یکی جشن کرد آن شب و باده خورد - سده نام آن جشن فرخنده کرد - ز هوشنگ ماند این سده یادگار / بسی باد چون او دگر شهریار - کز آباد کردن...
  • « فرزند »، در شاهنامه فردوسی یکشنبه 5 اسفند 1397 09:49
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « فرزند »، در شاهنامه فردوسی. *** گرامی تر از خون دل چیز نیست / هنرمند فرزند با دل یکیست - به فرزند باشد پدر شاد دل / ز غم ها بدو دارد آزاد دل - اگر مهربان باشد او بر پدر/ به نیکی گراینده و دادگر -
  • « پند گیو به بی‍ژن »، در شاهنامه فردوسی یکشنبه 5 اسفند 1397 09:47
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « پند گیو به بی‍ژن »، در شاهنامه فردوسی. *** به فرزند گفت این جوانی چراست / به نیروی خویش این گمانی چراست - جوان گر چه دانا بود با گوهر / ابی آزمایش نگیرد هنر - بد و نیک هرگونه باید کشید / ز هر تلخ و شوری بباید چشید - به راهی که هرگز نرفتی مپوی / بر شاه، خیره مبر آبروی - بهادر...
  • « حرمت مردگان »، در شاهنامه فردوسی یکشنبه 5 اسفند 1397 09:46
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « حرمت مردگان »، در شاهنامه فردوسی. *** به ایوان چنین گفت شاه یمن / که نوشیروان، چون گشاید دهن - همه مردگان را کند بیش یاد / پر از غم شود، زنده را، جان شاد - چنین داد پاسخ، که از مرده، یاد / کند هرک دارد خرد با نژاد - هرانکس که از مردگان دل بشست / نباشد ورا نیکوییها درست -
  • حرمت جسد دشمن در شاهنامه فردوسی - ۱ یکشنبه 5 اسفند 1397 09:44
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** حرمت جسد دشمن در شاهنامه فردوسی - ۱ *** « حرمت جسد قیصر روم توسط شاپور ساسانی »، در شاهنامه فردوسی. *** پس از مرگ قیصر روم که سالها در اسارت شاپور ساسانی بود: همی بود قیصر به زندان و بند/به زاری و خواری و زخم کمند- به روم اندرون هرچ بودش ز گنج/فراز آوریده ز هر سو به رنج- بیاورد و...
  • حرمت جسد دشمن در شاهنامه فردوسی - ۲ یکشنبه 5 اسفند 1397 09:43
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « حرمت جسد دشمن »، در شاهنامه فردوسی. *** کیخسرو و حرمت جسد شاه مکران: سپاه اندر آمد دو رویه چو کوه/روده برکشیدند هر دو گروه- بقلب اندر آمد سپهدار طوس/جهان شد پر از نالهٔ بوق و کوس- بپیش اندرون کاویانی رفش/پس پشت گردان زرینه کفش- هوا پر زپیکان شد و پر و تیر / جهان شد به کردار دریای...
  • « حرمت جسد دشمن در شاهنامه فردوسی - ۳ یکشنبه 5 اسفند 1397 00:57
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** « حرمت جسد افراسیاب نزد کیخسرو »، در شاهنامه فردوسی - ۳ *** جهاندار کیخسرو آمد به گاه / نشست از بر زیر گه با سپاه - از ایرانیان هر که بد نامجوی / پیاده برفتند بی رنگ و بوی - همه جامه هاشان کبود و سیاه / دو هفته ببودند با سوگ شاه - ز بهر ستودانش کاخی بلند / بکردند بالای اوده کمند - بر...