برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

عناوین یادداشت‌ها

  • ردّ و نشان ِ جبر باوری در شاهنامه ی فردوسی - بخش 5 - جبر انگاری فردوسی چهارشنبه 12 خرداد 1400 11:59
    و.ک(003,5) بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** ردّ و نشان ِ جبر باوری در شاهنامه ی فردوسی - بخش 5 - جبر انگاری فردوسی *** جبر انگاری فردوسی: *** حکیم از جبر دهر و از رستم و نشناختن سهراب میگوید: نشان پدر جست و با او نگفت/همی داشت آن راستی در نهفت- تو گیتی چه سازی که خود ساخت‌ست/جهاندار ازین کار پرداخت‌ست- زمانه...
  • ردّ و نشان ِ جبر باوری در شاهنامه ی فردوسی - بخش 4 - جبر انگاری فردوسی چهارشنبه 12 خرداد 1400 11:58
    و.ک(003,4) بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** ردّ و نشان ِ جبر باوری در شاهنامه ی فردوسی - بخش 4 - جبر انگاری فردوسی *** جبر انگاری فردوسی: چنینست کردار چرخ بلند/به دستی کلاه و به دیگر کمند- چو شادان نشیند کسی با کلاه/بخم کمندش رباید ز گاه- چرا مهر باید همی بر جهان/چو باید خرامید با همرهان- چو اندیشهٔ گنج گردد...
  • هفت در شاهنامه - 3 - هفت گردان سه‌شنبه 11 خرداد 1400 17:02
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** هفت در شاهنامه - 3 - هفت گردان *** هفت گرد با رستم برای نجات بیژن از چاه: بفرمود رستم بسالار بار/که بگزین ز گردان لشکر هزار- ز مردان گردنکش و نامور/بباید تنی چند بسته کمر- چو گرگین و چون زنگهٔ شاوران/دگر گستهم شیر جنگ آوران- چهارم گرازه که راند سپاه/فروهل نگهبان تخت و کلاه- چو فرهاد...
  • شخصیت های شاهنامه، همدیگر را چگونه می بینند؟ - بخش 18 - کیخسرو از دید رستم. سه‌شنبه 11 خرداد 1400 16:39
    بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** شخصیت های شاهنامه، همدیگر را چگونه می بینند؟ - بخش 18 - کیخسرو از دید رستم. *** کیخسرو از دید رستم: ز تو دور بادا دو چشم نیاز/دل بدسگالت بگرم و گداز- توی بر جهان شاه و سالار و کی/کیان جهان مر ترا خاک پی- که چون تو ندیدست یک شاه گاه/نه تابنده خروشید و گردنده ماه- بدان را ز نیکان تو...
  • رستم در بزرگداشت کیخسرو، ماه های سال را به عاریت، به نگاهبانی او می گمارد سه‌شنبه 11 خرداد 1400 16:26
    و.ک(103،1) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** رستم در بزرگداشت کیخسرو، ماه های سال را به عاریت، به نگاهبانی او می گمارد: چو آمد بر شاه کهترنواز/نوان پیش او رفت و بردش نماز- ستایش کنان پیش خسرو دوید/که مهر و ستایش مر او را سزید- برآورد سر آفرین کرد و گفت/مبادت جز از بخت پیروز جفت- چو هرمزد بادت بدین پایگاه/چو بهمن...
  • (104) - اصطلاح ِ "نگاه ِ چپ به کسی انداختن"، در شاهنامه ی فردوسی شنبه 8 خرداد 1400 17:08
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** (104) - اصطلاح ِ "نگاه ِ چپ به کسی انداختن"، در شاهنامه ی فردوسی . *** ردِّ پای ریشه ی اصطلاحاتِ عامیانه، در شاهنامه *** اصطلاح ِ "نگاه ِ چپ به کسی انداختن". *** فرمان افراسیاب به گرسیوز، در بدار کشیدن بیژن: ببر همچنین بند بر دست و پای/هم اندر زمان زو بپرداز جای-...
  • (103) - اصطلاح ِ "دشمن شاد شدن"، در شاهنامه ی فردوسی . شنبه 8 خرداد 1400 16:53
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** (103) - اصطلاح ِ "دشمن شاد شدن"، در شاهنامه ی فردوسی . *** ردِّ پای ریشه ی اصطلاحاتِ عامیانه، در شاهنامه *** اصطلاح ِ "دشمن شاد شدن". *** بیژن: دریغا که شادان شود دشمنم/چو بینند بر دار روشن تنم- بهادر امیرعضدی
  • در پرده گویی ِ "عیان ترین بی حاجت ِ بیان" حکیم فردوسی طوسی، در سروده های "اروتیک" شاهنامه - بخش سوم - بیژن و منیژه چهارشنبه 5 خرداد 1400 12:34
    و.ک(072,3) برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** در پرده گویی ِ "عیان ترین بی حاجت ِ بیان" حکیم فردوسی طوسی، در سروده های "اروتیک" شاهنامه - بخش سوم - بیژن و منیژه *** بی پروا ترین حس و غریزه ی "حیوانی ِ" انسان، پیچیده در چادر شب ِ عفاف و شرم ِ حکیم طوس. *** اروتیسم و حجب قلم ِ حکیم فردوسی...
  • شخصیت های شاهنامه، همدیگر را چگونه می بینند؟ - بخش 17 - رستم از دید کیخسرو. چهارشنبه 5 خرداد 1400 10:00
    بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** شخصیت های شاهنامه، همدیگر را چگونه می بینند؟ - بخش 17 - زال و رستم از دید کیخسرو *** رستم از دید کیخسرو: کسی را که رستم بود پهلوان/سزد گر بماند همیشه جوان- پرستنده چون تو ندارد سپهر/ز تو بخت هرگز مبراد مهر- رستم از دید کیخسرو: برستم یکی نامه فرمود شاه/نوشتن ز مهتر سوی نیکخواه- که...
  • شخصیت های شاهنامه، همدیگر را چگونه می بینند؟ - بخش 16 - رستم از دید گودرز کشوادگان. چهارشنبه 5 خرداد 1400 09:56
    بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** شخصیت های شاهنامه، همدیگر را چگونه می بینند؟ - بخش 16 - رستم از دید گودرز کشوادگان. *** گودرز کشوادگان نزد کیخسرو از رستم میگوید: نشست از بر تخت زر شهریار/بنزدیک او رستم نامدار- فریبرز و گودرز و رهام و گیو/نشستند با نامداران نیو- سخن گفت کیخسرو از رزمگاه/ازان رنج و پیگار توران...
  • (102) - اصطلاح ِ "دست درازی کردن"، در شاهنامه ی فردوسی دوشنبه 3 خرداد 1400 23:14
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** (102) - اصطلاح ِ "دست درازی کردن "، در شاهنامه ی فردوسی . *** ردِّ پای ریشه ی اصطلاحاتِ عامیانه، در شاهنامه *** اصطلاح ِ "دست درازی* کردن ": بدو گفت گودرز کای شهریار/ز مادر نزاید چو رستم سوار- اگر دیو پیش آید ار اژدها/ز چنگ درازش نیابد رها- هزار افرین باد بر...
  • کنیز و غلام، در قالب غنیمت ِ جنگی در شاهنامه فردوسی - بخش 01 دوشنبه 3 خرداد 1400 22:26
    و.ک(091,1) بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** کنیز و غلام، در قالب غنیمت ِ جنگی در شاهنامه فردوسی - بخش 01 *** گیو گودرز پس از شکست تورانیان در جنگ هماون: بدانگه که خورشید بنمود تاج/برآمد نشست از بر تخت عاج - ز توران بیامد سرافراز گیو/گرفته بسی نامداران نیو- بسی "خوب چهر بتان طراز" /گرانمایه اسپان و...
  • گلایه ی پیران ویسه از افراسیاب، نزد رستم دوشنبه 3 خرداد 1400 00:50
    و.ک(104) بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** گلایه ی پیران ویسه از افراسیاب، نزد رستم: چو بشنید پیران ز پیش سپاه/بیامد بر رستم کینه خواه- بدو گفت رستم که ای پهلوان/درودت ز خورشید روشن روان- بدو گفت پیران که ای پیلتن/درودت ز یزدان و از انجمن- ز نیکی دهش آفرین بر تو باد/فلک را گذر بر نگین تو باد- بگویم ترا گر نداری...
  • رجز خوانی در شاهنامه - ۲۲ - رجز خوانی شنگل برای رستم دوشنبه 3 خرداد 1400 00:45
    بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** رجز خوانی در شاهنامه - ۲۲ - رجز خوانی شنگل برای رستم: *** رجز خوانی، از فراز های شور انگیز و گرمی بخش آوردگاه نبرد های تن به تن یلان در شاهنامه. *** رجز خوانی دو همآورد، در هنگامه ی رزم. *** رجز خوانی شنگل برای رستم: بغرید شنگل ز پیش سپاه/منم گفت گرداوژن رزم‌خواه- بگویید کان مرد...
  • (101) - اصطلاح ِ "هر کسی آن درود کار که کشت"، در شاهنامه ی فردوسی . دوشنبه 3 خرداد 1400 00:23
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** (101) - اصطلاح( دستانزد ) "هر کسی آن درود عاقبت کار که کشت" و "هرچه کنی به خود کنی گر همه خوب و بد کنی"، در شاهنامه ی فردوسی. *** ردِّ پای ریشه ی اصطلاحاتِ عامیانه، در شاهنامه *** ندارد کسی با تو این داوری / ز تخم پراکند خود بر خوری - و ز کردار بد بر تنش بد...
  • پند های شاهنامه فردوسی - بخش (79) - پند رستم یکشنبه 2 خرداد 1400 23:50
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** پند های شاهنامه فردوسی - بخش (79) - پند رستم *** گزیده پندهایی در لا به لای گفتار ها و متن شاهنامه، که حکیم بزرگوار طوس، بیشتر در آغاز و فرجام داستان هایش و گاه از زبان ِ دل ِ شخصیت های شاهنامه اش، لب به سخن می گشاید. *** گفتار رستم: چو رستم نگه کرد خیره بماند/جهان آفرین را فراوان...
  • شخصیت های شاهنامه، همدیگر را چگونه می بینند؟ - بخش 15 - رستم از دید سپاهیان یکشنبه 2 خرداد 1400 22:11
    بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** شخصیت های شاهنامه، همدیگر را چگونه می بینند؟ - بخش 15 - رستم از دید سپاهیان *** رستم از دید سپاهیان، پس از پیروزی در جنگ هماون: بزرگان برو خواندند آفرین/که بی‌تو مبادا کلاه و نگین- کسی را که چون پیلتن کهترست/ز گرودن گردان سرش برترست- پسندیده باد این نژاد و گهر/هم آن بوم کو چون تو...
  • نمودهای منحصر به فردِ فردوسی، از "نیایش"، و نه کرنش و استغاثه، در شاهنامه – ( بخش 10 ) ستایش رستم، "یزدان پاک" را یکشنبه 2 خرداد 1400 21:40
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نمودهای منحصر به فردِ فردوسی، از "نیایش"، و نه کرنش و استغاثه، در شاهنامه – ( بخش 10 ) ستایش رستم، "یزدان پاک" را پس از پیروزی در نبرد هماون. *** شاهان و پهلوانان در شاهنامه، ب نا به رسمی نا نوشته و معمول پس از نیایش، به پاس پیروزی شان به میگساری می نشینند. ***...
  • ردِّ نیکی را همه جا میتوان یافت. « باید نیکو دید » - بخش ۳ - پشوتن ِ نیکو منش سه‌شنبه 28 اردیبهشت 1400 10:47
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** ردِّ نیکی را همه جا میتوان یافت. « باید نیکو دید » - بخش ۳ - پشوتن ِ نیکو منش *** مردانِ نیک ، را همه جا میتوان دید . ردِّ نیکی را همه جا میتوان یافت. « باید نیکو دید ». *** پشوتن، با نیکو منِشی، اسفندیار را از ستیز با رستم بر حذر میدارد‌: پشوتن بدو گفت بشنو سـَخـُن/همی گویمت ای...
  • خاکساری و فروتنی، خوی و منش ِ پهلوانان و شاهان ِ شاهنامه فردوسی ست – ( بخش ۱۶) خاک بوسی چنکش سه‌شنبه 28 اردیبهشت 1400 09:49
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** خاکساری و فروتنی، خوی و منش ِ پهلوانان و شاهان ِ شاهنامه فردوسی ست – ( بخش ۱۶) خاک بوسی چنکش* *** در شاهنامه، خاکساری و فروتنی، افتادگی و متانت، خوی و منش و رسمی نا نوشته، راستین و روا و روان ست بین پهلوانان و شاهان، که در قامت خاکبوسی، آستان بوسی، کتف و یال و دست و بازو بوسی و ......
  • (100) - اصطلاح ِ "چرخ یا چرخُو شدن"، در شاهنامه ی فردوسی دوشنبه 20 اردیبهشت 1400 08:55
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** (100) - اصطلاح ِ "چرخ یا چرخُو شدن"، در شاهنامه ی فردوسی . *** ردِّ پای ریشه ی اصطلاحاتِ عامیانه، در شاهنامه *** اصطلاح "چرخ یا چرخُو شدن" در شاهنامه چَرخُو کردن یا چَرخُو شدن، اصطلاحی که در فارس، کازرون و شیراز و ... هنوز مصطلح ست. *** اصطلاح "چرخ یا...
  • پند های شاهنامه فردوسی - بخش (78) - پند فردوسی پنج‌شنبه 16 اردیبهشت 1400 00:26
    بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** پند های شاهنامه فردوسی - بخش (78) - پند فردوسی *** گزیده پندهایی در لا به لای گفتار ها و متن شاهنامه، که حکیم بزرگوار طوس، بیشتر در آغاز و فرجام داستان هایش و گاه از زبان ِ دل ِ شخصیت های شاهنامه اش، لب به سخن می گشاید. *** پند فردوسی: چه بندی دل اندر سرای سپنج/که دانا نداند یکی...
  • پند های شاهنامه فردوسی - بخش (77) - گفتار خاقان چین با پیران ویسه پنج‌شنبه 16 اردیبهشت 1400 00:19
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** پند های شاهنامه فردوسی - بخش (77) - گفتار خاقان چین با پیران ویسه *** گزیده پندهایی در لا به لای گفتار ها و متن شاهنامه، که حکیم بزرگوار طوس، بیشتر در آغاز و فرجام داستان هایش و گاه از زبان ِ دل ِ شخصیت های شاهنامه اش، لب به سخن می گشاید. *** گفتار خاقان چین با پیران ویسه: بپیران...
  • پند های شاهنامه فردوسی - بخش (76) - گفتار رستم به پولادوند پنج‌شنبه 16 اردیبهشت 1400 00:17
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** پند های شاهنامه فردوسی - بخش (76) - گفتار رستم به پولادوند *** گزیده پندهایی در لا به لای گفتار ها و متن شاهنامه، که حکیم بزرگوار طوس، بیشتر در آغاز و فرجام داستان هایش و گاه از زبان ِ دل ِ شخصیت های شاهنامه اش، لب به سخن می گشاید. *** گفتار رستم به پولادوند: چنین گفت رستم...
  • (99) - اصطلاح ِ "فرار را بر قرار ترجیح دادن"، در شاهنامه ی فردوسی پنج‌شنبه 16 اردیبهشت 1400 00:10
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** (99) - اصطلاح ِ "فرار را بر قرار ترجیح دادن"، در شاهنامه ی فردوسی . *** ردِّ پای ریشه ی اصطلاحاتِ عامیانه، در شاهنامه *** اصطلاح فرار را بر قرار ترجیح دادن: وزان سو بر شیده شد ترجمان/که دوری گزین از بد بدگمان- جز از بازگشتن ترا رای نیست/که با جنگ خسرو ترا پای نیست- بهنگام...
  • رجز خوانی در شاهنامه - ۲۱ - رجز خوانی چنکش برای رستم چهارشنبه 15 اردیبهشت 1400 20:37
    بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** رجز خوانی در شاهنامه - ۲۱ - رجز خوانی چنکش برای رستم *** رجز خوانی، از فراز های شور انگیز و گرمی بخش آوردگاه نبرد های تن به تن یلان در شاهنامه. *** رجز خوانی دو همآورد، در هنگامه ی رزم. *** رجز خوانی چنکش برای رستم: ازان دشت چنگش برانگیخت اسپ/همی رفت برسان آذرگشسپ- چو نزدیک...
  • شخصیت های شاهنامه، همدیگر را چگونه می بینند؟ - بخش 14 - رستم از دید افراسیاب چهارشنبه 15 اردیبهشت 1400 08:59
    بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** شخصیت های شاهنامه، همدیگر را چگونه می بینند؟ - بخش 14 - رستم از دید افراسیاب *** نوجوانی رستم از دید افراسیاب: گر آنست رستم که من دیده‌ام/بسی از نبردش بپیچیده‌ام- بپیچید وزان پس به آواز گفت/که با او که داریم در جنگ جفت- یکی کودکی بود برسان نی/که من لشکر آورده بودم بری- بیامد تن من...
  • شخصیت های شاهنامه، همدیگر را چگونه می بینند؟ - بخش 13 - رستم از دید پولادوند چهارشنبه 15 اردیبهشت 1400 08:43
    بر گزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** شخصیت های شاهنامه، همدیگر را چگونه می بینند؟ - بخش 13 - رستم از دید پولادوند *** رستم از دید پولادوند: مرا نیست پایاب با جنگ اوی/نیارم ببد کردن آهنگ اوی- تن و جان من پیش رای تو باد/همیشه خرد رهنمای تو باد- من او را بر اندیشه دارم بجنگ/بگردش بگردم بسان پلنگ- تو لشکر برآغال بر...
  • (98) - اصطلاح ِ "باد به بادبان انداختن"، در شاهنامه ی فردوسی چهارشنبه 15 اردیبهشت 1400 08:12
    برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی *** (98) - اصطلاح ِ "باد به بادبان انداختن"، در شاهنامه ی فردوسی. *** ردِّ پای ریشه ی اصطلاحاتِ عامیانه، در شاهنامه *** اصطلاح باد به بادبان انداختن: تو بر باد این جنگ کشتی مران/چو دانی که آمد سپاهی گران- بهادر امیرعضدی
  • پند های شاهنامه فردوسی - بخش (75) - گفتار پند آموز سپاهیان تورانی با خاقان چین. شنبه 11 اردیبهشت 1400 22:46
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** پند های شاهنامه فردوسی - بخش (75) - گفتار پند آموز سپاهیان تورانی با خاقان چین. *** گزیده پندهایی در لا به لای گفتار ها و متن شاهنامه، که حکیم بزرگوار طوس، بیشتر در آغاز و فرجام داستان هایش و گاه از زبان ِ دل ِ شخصیت های شاهنامه اش، لب به سخن می گشاید. *** گفتار سپاهیان تورانی با...