برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

برگزیده هایی از شاهنامه فردوسی

شتاب و فشار زندگی، تمرکز، حال، و دل و دماغ را از مردم گرفته تا بنشینند و دیوان شمس، حافظ، سعدی یا شاهنامه را بخوانند.این گزیده نگارش های مختصر و کم حجم، شاید روزنه ای باشد برای آشنایی و آشتی شهروندان ایران شهر عزیز، با مفاخر گذشته ی تاریخ میهن مان.

عناوین یادداشت‌ها

  • نقش راز آلود ستارگان در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۸ – سودابه شنبه 21 تیر 1399 10:04
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نقش راز آلود ستارگان در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۸ – سودابه *** ستاره شماران در شاهنامه، "پیش بین" رخداد های آتی و نه "ره نمون و راهگشا"ی مسیر ِ رخدادهای پیش روی شاهان و پهلوانانند. *** برملا کردن راز نوزاد سقط شده سودابه: به سودابه فرمود تا رفت پیش/ستاره شمر گفت...
  • نقش راز آلود ستارگان در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۷ – سیاوش شنبه 21 تیر 1399 10:02
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نقش راز آلود ستارگان در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۷ – سیاوش *** ستاره شماران در شاهنامه، "پیش بین" رخداد های آتی و نه "ره نمون و راهگشا"ی مسیر ِ رخدادهای پیش روی شاهان و پهلوانانند. *** سیاوش به شبگیر شد نزد شاه/همی آفرین خواند بر تاج و گاه- پدر با پسر راز گفتن...
  • نقش راز آلود ستارگان در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۶ – سیاوش شنبه 21 تیر 1399 09:57
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نقش راز آلود ستارگان در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۶ – سیاوش *** ستاره شماران در شاهنامه، "پیش بین" رخداد های آتی و نه "ره نمون و راهگشا"ی مسیر ِ رخدادهای پیش روی شاهان و پهلوانانند. *** سیاوش به پیران سخن برگشاد/که اینت بر و بوم فرخ نهاد- بسازم من ایدر یکی خوب...
  • نقش راز آلود ستارگان در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۵ – کیکاووس شنبه 21 تیر 1399 09:49
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نقش راز آلود ستارگان در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۵ – کیکاووس *** ستاره شماران در شاهنامه، "پیش بین" رخداد های آتی و نه "ره نمون و راهگشا"ی مسیر ِ رخدادهای پیش روی شاهان و پهلوانانند. *** کیکاووس فن و ترفند پرواز با عقاب هایش را به تدبیر ستاره شماران دربارش می...
  • نقش راز آلود ستارگان در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۴ - –زال ِ زر شنبه 21 تیر 1399 09:44
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نقش راز آلود ستارگان در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۴ – زال ِ زر *** ستاره شماران در شاهنامه، "پیش بین" رخداد های آتی و نه "ره نمون و راهگشا"ی مسیر ِ رخدادهای پیش روی شاهان و پهلوانانند. *** زال زر از روزگار و اینسان پروراندنش دلی پر دارد و سخت آزرده ست. سام اورا...
  • نقش راز آلود ستارگان در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۳ – پیوند زال و رودابه جمعه 20 تیر 1399 18:35
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نقش راز آلود ستارگان در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۳ – پیوند زال و رودابه *** ستاره شماران در شاهنامه، "پیش بین" رخداد های آتی و نه "ره نمون و راهگشا"ی مسیر ِ رخدادهای پیش روی شاهان و پهلوانانند. *** سام نریمان، فرجام پیوند زال و رودابه را از ستاره شماران جویا...
  • نقش راز آلود ستارگان در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۲ – فریدون جمعه 20 تیر 1399 15:20
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نقش راز آلود ستارگان در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۲ – فریدون *** ستاره شماران در شاهنامه، "پیش بین" رخداد های آتی و نه "ره نمون و راهگشا"ی مسیر ِ رخدادهای پیش روی شاهان و پهلوانانند. *** فریدون پس از چیرگی بر کاخ ضحاک، بر تخت ضحاک می نشیند: وزان جادوان کاندر ایوان...
  • نقش راز آلود ستارگان در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۱ – خواب دیدن ضحاک و فراخوان پیشبینان و موبدان جمعه 20 تیر 1399 13:19
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نقش راز آلود ستارگان در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۱ – خواب دیدن ضحاک و فراخوان پیشبینان و موبدان *** ستاره شماران در شاهنامه، "پیش بین" رخداد های آتی و نه "ره نمون و راهگشا"ی مسیر ِ رخدادهای پیش روی شاهان و پهلوانانند. *** ضحاک خوابی دهشتناک می بیند: بپیچید ضحاک...
  • شخصیت های شاهنامه، همدیگر را چگونه می بینند؟ - بخش 7 -  دیدگاه و نگاه ژرف کیخسرو به افراسیاب دوشنبه 16 تیر 1399 00:20
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** شخصیت های شاهنامه، همدیگر را چگونه می بینند؟ - بخش 7 - دیدگاه و نگاه ژرف کیخسرو به افراسیاب *** دیدگاه و نگاه ژرف کیخسرو به افراسیاب *** افراسیاب از دیدگاه نیای مادری و افراسیاب از دیدگاه "دشمن استراتژیک". *** دیدگاه و شیوه ی ژرف نگری و نگرش همه جانبه و چند وجهی کیخسرو....
  • سرزنش کیخسرو به طوس و برگماردن گیو به جای او به سپهسالاری سپاه یکشنبه 15 تیر 1399 09:32
    و.ک(131) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** سرزنش کیخسرو به طوس و برگماردن گیو به جای او به سپهسالاری سپاه *** سپاهیان طوس ِ نوذ، پشیمان از ستم ِ به نا روا رفته بر فرود و مرگ وی، به بارگاه کیخسرو می آیند: همی یاد کردند رزم فرود / پشیمانی و درد و تیمار بود - همه دل پر از درد و از بیم شاه / دو دیده پر از خون و تن پر...
  • وصف قد و بالای رستم از نگاه سهراب شنبه 14 تیر 1399 10:03
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** وصف قد و بالای رستم از نگاه سهراب: بپرسید کان سبز پرده سرای / یکی لشکری گشن پیشش به پای – یکی تخت پر مایه اندر میان / زده پیش او اختر کاویان – برو بر نشسته یکی پهلوان / ابا فر و با سفت و یال گوان - ز هر کس که بر پای پیشش بر است / نشسته به رش سرش برتر است* – یکی باره پیشش به بالای...
  • زن از دید رستم، به زنی چون سودابه شنبه 14 تیر 1399 09:51
    و.ک(132) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** زن از دید رستم، به زنی چون سودابه *** رستم، بر کیکاووس می تازد و بر می آشوبد و نابکاری ِ سودابه را در کشته شدن سیاوش دخیل می بیند: چو آمد به نزدیک کاووس کی / سرش بود پرخاک و پرخاک پی - بدو گفت خوی بد ای شهریار / پراگندی و تخمت آمد ببار - ترا مهر سودابه و بدخوی / ز سر...
  • تازیان از زبان یزدگرد سوم شنبه 14 تیر 1399 09:27
    و.ک(133) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** تازیان از زبان یزدگرد سوم *** همانا که آمد شما را خبر/که ما را چه آمد ز اختر به سر - ازین مارخوار اهرمن چهرگان/ز دانایی و شرم بی بهر گان - نه گنج و نه نام و نه تخت و نژاد / همی داد خواهند گیتی به باد - چنین گشت پرگار چرخ بلند/که آید بدین پادشاهی گزند - ازین زاغ ساران بی آب...
  • سخن گفتن بی جان با جاندار و جاندار با بی جان،در شاهنامه شنبه 14 تیر 1399 09:20
    و.ک(134) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** سخن گفتن بی جان با جاندار و جاندار با بی جان،در شاهنامه *** پند تاج به سر ِ پر ز باد ِ بهرام: چنین گفت موبد ببهرام تیز / که خون سر بیگناهان مریز- چو خواهی که تاج تو ماند بجای / مبادی جز آهسته و پاک رای – نگه کن که خود تاج با سر چه گفت / که با مغزت ای سر خرد باد جفت - به...
  • قهر رستم و هشدارگودرز به کیکاووس در باره قهر رستم شنبه 14 تیر 1399 08:59
    و.ک(135) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** قهر رستم و هشدارگودرز به کیکاووس در باره قهر رستم *** درشت گویی کیکاووس به رستم: یکی بانگ بر زد به گیو از نخست/پس آنگاه شرم از دو دیده بشست- که رستم که باشد فرمان من/کند پست و پیچد ز پیمان من- بگیر و ببر زنده بردارکن/وزو نیز با من مگردان سخن- درشتی و تندی، درشتی و تندی به...
  • خسرو پرویز در اندیشه ی یاری جستن از تازیان پنج‌شنبه 12 تیر 1399 20:59
    و.ک(136) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** خسرو پرویز در اندیشه ی یاری جستن از تازیان *** خسرو پرویز در مصاف با بهرام چوبینه میگریزد و به یاری جستن از تازیان می اندیشد. *** بهرام چوبینه سر در پی خسرو پرویز، تازان ست. خسرو پرویز، گریزان، نزد پدر، هرمزد نوشیروان می رود: وزان جایگه شد به پیش پدر/دودیده پراز آب و پر...
  • فرا فکنی رستم در نبرد با سهراب پنج‌شنبه 12 تیر 1399 15:03
    و.ک(137) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** فرا فکنی رستم در نبرد با سهراب: بسی گشته ام در فراز و نشیب / نیم مرد گفتار و بند و فریب - تهمتن به توران سپه شد به جنگ / بدانسان که نخجیر بیند پلنگ – میان سپه اندر آمد چو گرگ / پراکنده گشت آن سپاه بزرگ – عنان را بپیچید سهراب گرد / به ایرانیان بر یکی حمله برد – بزد خویشتن...
  • خسرو پرویز فرستادن دار یا صلیب مسیح را از قیصر(پدر زنش) دریغ میدارد. پنج‌شنبه 12 تیر 1399 14:59
    و.ک(138) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** خسرو پرویز فرستادن دار یا صلیب مسیح را از قیصر(پدر زنش) دریغ میدارد. *** قیصر در نامه یی صلیب مسیح را که در گنج خسرو پرویز ست را درخواست میکند: یکی آرزو خواهم از شهریار/کجا آن سخن نزد او هست خوار- که دار مسیحا به گنج شماست/چو بینید دانید گفتار راست- برآمد برین سالیان...
  • خشکسالی هفت ساله در شاهنامه ی فردوسی پنج‌شنبه 12 تیر 1399 14:11
    و.ک(139) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** خشکسالی هفت ساله در شاهنامه ی فردوسی *** دور تسلسل کین و کینخواهی بین ایران و توران و آوار خشکسالی ِ هفت ساله بر سر ایرانیان. *** چنان بد که روزی زواره برفت/به نخچیر گوران خرامید تفت- یکی ترک تا باشدش رهنمای/به پیش اندر افگند و آمد بجای- یکی بیشه دید اندران پهن دشت/که گفتی...
  • بهرام چوبینه خود را گناهکار می انگارد چهارشنبه 11 تیر 1399 13:43
    و.ک(140) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** بهرام چوبینه خود را گناهکار می انگارد *** بهرام چوبینه، از معدود افرادی ست که در بخش تاریخی شاهنامه، اعتراف به گناهکار بودن خود میکند. در بخش های اسطوره و پهلوانی هیچگاه افراد، خود را بزهکار و گناه کار نمی بینند. و اگر به حکم دادار گناهکار دیده شوند، خود کفاره ی گناه شان...
  • قارنِ رزم زن و خوار داشتن مرگ سه‌شنبه 3 تیر 1399 23:04
    و.ک(141) برگزید هایی از شاهنامه ی فردوسی *** دریا دل بودنِ قارن رزم زن و خوار داشتن مرگ: چنین داد پاسخ که من قارنم / گلیم اندر آب روان افگنم - *** ویسه، سپهسالار سپاه افراسیاب روی سوی ایران میکند و با پیکر بی جان فرزندش مواجه می شود: بشد ویسه سالار توران سپاه / ابا لشکری نامور کینه‌خواه - ازان پیشتر تابه قارن رسید /...
  • نکوهش ِ آز، در شاهنامه، "بخش پانزدهم" دوشنبه 2 تیر 1399 00:57
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نکوهش ِ آز، در شاهنامه - بخش پانزدهم *** جهان خواستی یافتی خون مریز مکن با جهاندار یزدان ستیز - * چنین گفت سیندخت کای نامدار به جای روان خواسته خوار دار - * چو داننده مردم بود آزور/همی دانش او نیاید به بر - هر آنگه که دانا بود پر شتاب/چه دانش مر اورا چه در سر شراب - چو عیب تن خویش...
  • نگاره ی خام اندیشی جوانی و دوراندیشی پیری در شاهنامه فردوسی – بخش ۲ دوشنبه 2 تیر 1399 00:42
    و.ک(142,2) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نگاره ی خام اندیشی جوانی و دوراندیشی پیری در شاهنامه فردوسی – بخش ۲ *** خام اندیشی هومان، دور اندیشی پیران ویسه در برهه ی نبرد ِ یازده رخ *** خام اندیشی و فوران شور ِ سرکش ِ هومان و وزن و وقار ِ دور اندیشانه ی پیران ویسه. *** در شاهنامه، پهلوانان سالمند طراح، تدوینگر ِ...
  • نگاره ی خام اندیشی جوانی و دوراندیشی پیری در شاهنامه فردوسی – بخش ۱ دوشنبه 2 تیر 1399 00:28
    و.ک(142,1) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نگاره ی خام اندیشی جوانی و دوراندیشی پیری در شاهنامه فردوسی – بخش ۱ *** خام اندیشی بیژن، دور اندیشی گیو در برهه ی نبرد ِ یازده رخ *** خام اندیشی و فوران شور ِ سرکش ِ بیژن و وزن و وقار ِ دور اندیشانه ی گیو. *** در شاهنامه، پهلوانان سالمند طراح، تدوینگر ِ ستاد جنگ...
  • نقش پهلوانان در رخداد ِ وارد کردن "شوک" به سپاهیان خودی و همآوردهای دشمن یکشنبه 1 تیر 1399 01:44
    و.ک(143) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** نقش پهلوانان در رخداد وارد کردن "شوک" به سپاهیان خودی و همآوردهای دشمن *** در شاهنامه ی فردوسی، نقش ِ اراده و واکنش ِ انگیزشی و تهییج گر ِ پهلوانان در برهه های پریشانی و سرآسیمه گی سپاهیان در نبرد با سپاه ِ برتر ِ دشمن، بسیار کار ساز ست و در بهم زدن معادلات نبرد...
  • خودکشی در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۲ - خودکشی شیرین شنبه 31 خرداد 1399 14:08
    و.ک(144,2) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** خودکشی در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۲ - خودکشی شیرین *** فرستاد شیرین به شیروی کس / که اکنون یکی آرزو ماند و بس - گشایم در دخمهٔ شاه باز / به دیدار او آمدستم نیاز - چنین گفت شیروی کاین هم رواست / بدیدار آن مهتر او پادشاست - نگهبان در دخمه را باز کرد / زن پارسا مویه آغاز کرد...
  • خودکشی در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۱ - خودکشی جریره شنبه 31 خرداد 1399 14:06
    و.ک(144,1) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** خودکشی در شاهنامه ی فردوسی – بخش ۱ - خودکشی جریره جریره پس از کشته شدن فرود، تنها یادگار شوی جوانمرگش سیاوش، بهار امید را خار می یابد و بار گران بی فرود زیستن را بر نمی تابد: پرستندگان بر سر دژ شدند / همه خویشتن بر زمین برزدند - یکی آتشی خود جریره فروخت / همه گنجها را...
  • سر ِ سنگ ِ ناجوانمردی، به سنگ می خورد – بخش ۲ شنبه 31 خرداد 1399 14:03
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** سر ِ سنگ ِ ناجوانمردی، به سنگ می خورد – بخش ۲ *** در شاهنامه، دو بار سنگ، ابزار نابخردی و نابکاری ِ نامرد می شود و هر دو بار، ناکام و وامانده، به مراد نمی رسد و به خاک ِ خواری و خفت در می غلتد . *** سنگ، "آلت ِ دست ِ" ناجوانمردی بهمن ِ اسفندیار در محو رستم می شود. *** دگر...
  • سر ِ سنگ ِ ناجوانمردی، به سنگ می خورد – بخش ۱ شنبه 31 خرداد 1399 14:01
    برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** سر ِ سنگ ِ ناجوانمردی، به سنگ می خورد – بخش ۱ *** در شاهنامه، دو بار سر ِ سنگ ِ ناجوانمردی، به سنگ می خورد. *** در شاهنامه، دو بار سنگ، ابزار نابخردی و نابکاری ِ نامرد می شود و هر دو بار، ناکام و وامانده، به مراد نمی رسد و به خاک ِ خواری و خفت در می غلتد. *** سنگ، نخستین بار،...
  • آداب شکار کردن در شاهنامه ی فردوسی جمعه 30 خرداد 1399 13:49
    و.ک(029) برگزیده هایی از شاهنامه ی فردوسی *** آداب شکار کردن در شاهنامه ی فردوسی *** به روزی که رای شکار آیدت / چو یوز درنده به کار آیدت - (دو بازی بهم در نباید زدن / می و بزم و نخچیر و بیرون شدن) - که تن گردد از جستن می گران / نگه داشتند این سخن مهتران - وگر دشمن آید به جایی پدید / ازین کارها دل بباید برید – بهادر...